Viajamos a Ruanda para visitar proyectos y asociaciones locales

En el mes de octubre, nuestra coordinadora y compañera Verónica Malda, ha viajado a Ruanda junto a medicusmundi araba, para dar seguimiento a los proyectos y actividades que apoyamos, reunirse con las asociaciones locales con las que trabajamos, apoyar la evaluación de uno de los proyectos en marcha,… Os contamos como ha sido el viaje.

[Read more…]

Malnutrizioaren aurkako borroka Kamonyi-n emakumeen kooperatiben bidez

Azken urteetan Ruandak hazkunde ekonomiko handia izan du. Alabaina, malnutrizio kasuak ematen dira oraindik ere etxeetan, batez ere elikaduraren gaineko segurtasun ezagatik eta informazio faltagatik.

[Read more…]

medicusmundik Arabako Larrialdietarako Funtsarengana jo du ruandako uholdeen ondorioz kaltetuei laguntza emateko

Aurten urtaro euritsua bereziki gogorra izan da Ruandan, eta uholdeen eta lur-irristatzeen ondorioz 95 pertsona zendu dira eta beste 195 zauritu. Gainera uzta eta abereen galerak arrisku nutrizionaleko egoera eragin du, kasu askotan bere etxebizitzak ere galdu dituen biztanleriaren artean.

Hondamendien Kudeaketarako Ministerioak (MIDIMAR) suntsitutako 370 etxe, galdutako nekazaritzarako 4.560 hektarea eta 700 abelbururen heriotza zenbatu ditu herrialdean zehar.

Egoera hau arintzen laguntzeko, herrialde afrikarrean proiektuak elkarrekin garatzen ditugun medicusmundi Álava/araba eta medicusmundi bizkaia erakundeok laguntza eskatu diogu Arabako Larrialdietarako Funtsari oinarrizko elikagaiak, sukalderako tresnak, mantak, koltxoiak, xaboia, uren araztegiak eta etxea galdu duten pertsonentzako teilatuak egiteko xaflak erosi ahal izateko; 29.662,42 euroren balioagatik.

Inundaciones Ruanda - Fondo de Emergencia de ÁlavaEkintza honen bitartez, Kamonyi Distrituan babesten ditugun zazpi kooperatibak osatzen dituzten emakumeei eta beraien familiei laguntza emango diegu, guztira uholdeengatik kaltetuak izan diren 236 pertsonei laguntza helaraziz.

medicusmundik 1994tik egiten dugu lan Kamonyi Distrituan, oinarrizko higiene eta saneamendurako, osasunean lehen mailako arreta eta garapen sozio-ekonomikorako proiektuak burutuz, emakumeek osatzen dituzten zazpi kooperatiba bultzatuz. Urte hauetan zehar, bertako kideak diren UGAMA eta ARDE KUBAHO erakundeekin batera garatu ditugu proiektuak, eta baita antzeko larrialdi egoeren aurrean bitartekaritza lanak egin ere.

Hamar urte emakumeen garapen ekonomiko eta soziala kooperatiben bitartez lantzen

medicusmundin 2007tik daramagu egoera ahulean eta gizartetik baztertuta dauden Ruandako emakumeei garapen sozial, ekonomiko eta pertsonalean laguntzen dieten kooperatibekin lanean. Nekazaritza, abeltzaintza edo artisautza (otzara-denda) bezalako diru-sarrerak eragiten dituzten ekintzen bitartez, eta alfabetizazio eta formakuntza ezberdinen bitartez, emakume hauek beraien gaitasunak garatu ahal izan dituzte, komunitateentzako ereduak bilakatuz.

Mujeres de la cooperativa de Karama el 26_04_2018 durante la formación en cestería

KArama kooperatibako emakumeak saskigintza trebakuntza batean

DUKORE TUJY´IMBERE (Aurrera egiteko lan egin dezagun) garapen sozio-ekonomikorako proiektua zazpi kooperatibaz dago osatuta, denak Ruandako Kamonyi barrutian. Proiektu hau 2000an sortu zen, malnutrizio arazoak dituzten haurren tratamendurako zentroetan zeuden jarraipen taldeetako emakumeak beraien egoera ekonomiko eta sozial ahula hobetzeko elkarteetan batu zirenean. 2007an medicusmunditik lan ildo hau komunitateen garapen sozio-sanitario eta ekonomikorako tresna bat bezala identifikatu genuen, funtsezko hiru ardatzetan oinarrituz: produkzio gaitasunaren indartzea; kooperatiben antolakuntza eta kudeaketa; eta esparru sozio-sanitario eta komunitarioan parte hartzea.

Gaur egun, medicusmundi álava/araba eta medicusmundi bizkaia elkarlanean ari gara 314 pertsonek, hauetako %92 emakumeak, osatzen dituzten zazpi kooperatiba hauekin. UGAMA eta ARDE KUBAHO dira gure bertako bazkide lokalak; eta beraiekin batera, pobreziaren aurkako abiarazle aktiboak bilatzeko helburua daukagu, produktibitatearen hobekuntzek, antolakuntzak eta kudeaketak komunitateen garapen sozio-ekonomikoan eragina dutela nabarmenduz. Bestalde, osasun eta elikadura aspektuetan ere eragiteko helburua dugu, kooperatibetako emakumeen gizarte eragileen rola indartuz.

Kooperatiba hauen parte izateari esker, emakume askok alfabetizatzea lortu dute, eta enpresak nola sortu eta nekazaritza teknika modernoak erakutsiz, kooperatibisten izaera ekintzailea ere sustatu ahal izan dugu beraien artean. Familia barneko gatazkak ebazteko trebakuntza ere jaso dute, bizikidetzaren arloko gaiak jorratuz, hala nola etxeko lanen banaketa eta gizon eta emakumeen arteko ekitatea.

Emakumeak espazio publikoetan integratzea bultzatu du, komunitateetan duten eginkizuna hobetzearekin batera, orain aldaketaren eragile bezala aintzat hartzen dituztelako

Emma Benimana, soziologian trebatua, Kiyanzako Osasun Zentroan zerbitzu nutrizionaleko arloan eta Roi Faisal hospitaleko gizarte zerbitzuen arduradun lanetan ibili da bera. Orain, UGAMAn egiten du lan, eta beraren iritziz, “kooperatibak sortu aurretik, emakumeek etxeko lanez bakarrik arduratzen ziren. Baina urte hauetan zehar aldaketa positiboak sortu dira, bai familia arloan eta baita komunitateetan ere. Orain instituzioetan karguak dituzte eta aitaren ondasunak ere oinordetzan hartu ditzakete, lehen gizonei bakarrik zegokien eskubidea”.

“Guzti honek emakumeak espazio publikoetan integratzea bultzatu du, komunitateetan duten eginkizuna hobetzearekin batera, orain aldaketaren eragile bezala aintzat hartzen dituztelako. Izan ere, heziketa ezberdinetan parte hartu eta gero, beraien jakintzak kooperatiba barruan eta kanpoan

kooperatibetako kideek diru-iturriak diren jarduerak egiteko trebakuntza jasotzen dute

dauden beste pertsonei igortzen dizkietelako”, dio Ana Martín Aransay, kooperatiben proiektuetara duela gutxi batu den gizarte langileak. “Orain, komunitateetan sentsibilizazio ekintzak kudeatzen dituzte, institutu edo eskoletan adibidez; gainera, Gurasoen Forumean, Emakumeen Kontseilu Nazionalean edo Herrien Gidaritza Batzordeetan bezalako espazioetan ordezkaritza lanak burutzen dituzte”.

“Kooperatibek emakume hauen ahalmen indibidualak bideratu eta biderkatzea ahalbidetu dute, eta horrekin batera erabakiak hartzeko orduan duten parte hartzea handitu ere egin da, gizartearen eraldaketan duten eragina indartuz”, azpimarratzen du Martin Aransayk.

Aurrera pausuak eman diren arren, Benimanak oraindik haurren artean malnutrizio kasu asko daudela egiaztatzen du, eta baita Sexu eta Ugalketa Osasunarekin lotutako zailtasun asko: haurdunaldi goiztiarrak, HIESa, sexu bidez transmititutako gaixotasunak eta higiene faltarekin lotutako gaixotasunak batik bat.

Kooperatibek emakume hauen ahalmen indibidualak bideratu eta biderkatzea ahalbidetu dute, eta horrekin batera erabakiak hartzeko orduan duten parte hartzea handitu

Emakume hauek dituzten erronkei dagokienez, biek azpimarratzen dute hau: “izaera patriarkal nabarmenak dituen testuinguru batean gaude, eta gizon eta emakumeen arteko berdintasunerantz bilakaera egon badago, baina oraindik asko gelditzen da egiteko, batez ere pentsamolde eta portaerei dagokienez”.

Ana Martín Aransayk kooperatibak osatzen dituzten emakumeei hitz gutxitan hauen parte izateak zer suposatu dien definitzea proposatu zienean, hau izan zen erantzuna: “indarrak batu, garatu, inbertitu eta irabazi”.

2016eko medicusmundi bizkaiako memoria, argitaratua.

2016 urtean medicusmundi bizkaian egin dugun lanaren laburpena biltzen duen memoria aurkezten deizuegu gaur.

2016. urtea oso berezia izan da gure elkartearentzat, 50. urteurrena ospatu dugulako. Mende erdia bete dugu osasunaren aldeko eskubidea aldarrikatzen, Hegoaldean zein Iparraldean.

Orri hauetan gure lehentasunak zeintzuk diren gure lerro estrategiakoak, zein herrialdetan egiten dugun lan, eta zer nolako emaitzak ditugun zure diru eta esfortzuari esker aurkezten dizugu.

2016-ko memoria irakurri

“Nekazaritza-kooperatiben bidez, emakumeek autokontsumoa bultzatzen dute eta erreferenteak bihurtu dira komunitateetan”

Otsailean medicusmundi Bizkaia eta Arabako talde batek Ruandara bidaia egin zuen, erakundeak herrialde horretan bultzatzen dituen proiektuak bertatik bertara ezagutzeko. Bisita horretan Yon Arrieta medikuak parte hartu zuen. Arrieta orain dela 20 urte hasi zen medicusmundi Bizkaian parte hartzen, eta gaur egun erakundearen presidenteordea da. Berarekin berba egin dugu bere esperientzia ezagutzeko asmoz.

Horrelako bidaia batean parte hartzen duzun lehenengo aldia izan da. Kasu honetan, bidaia Ruandara izan da, nolakoa izan da esperientzia?

Esperientzia zoragarria izan da, ilusio handiarekin bueltatu naiz. Horrelako bidaia bat egiten dudan lehenengo aldia izan da, aldez aurretik beldur puntua izan dudalako, eta ez naiz sekula ausartu. Baina aitortu behar dut oso bidaia interesgarria izan dela, jende guztia oso atsegina izan da eta bidaian parte hartu dugun taldean oso gustura egon gara. Gainera, bertatik bertara medicusmundi Bizkaiak Arabako elkartearekin batera bultzatzen dituen proiektuak ezagutu ahal izan ditut. Esperientzia borobila, beraz.

Besteak beste, medicusmundik tokiko nekazaritza eta abeltzaintza kooperatibekin bultzatzen dituen proiektuak ezagutu ahal izan dituzu, ezta?

Bai, hori da, medicusmundik gaur egun emakumeez osatutako zazpi kooperatibarekin egiten du lan. Kooperatiba horietako bakoitza komunitate ezberdin batean dago: goizean talde batekin elkartu gara eta arratsaldez beste batekin. Elkarte hauek orain dela hamar urte baino gehiago sortu ziren, eta kooperatiba bezala egiten dute lan. Batez ere nekazaritza eta abeltzaintza lantzen dute, baina beste batzuek beste ekoizpen-arlo batzuk ere lantzen dituzte: saskigintza, ehungintza (eskoletako uniformeak, oinetakoak…) eta abar. Euren antolakuntza apur bat ezberdina da, baina azkenean ohiko kooperatiben filosofia dute: etekin guztiak kooperatibako kideen artean banatzen dituzte, eta horrek eragina du tokiko biztanlerian.

Zure ustez, zergatik da garrantzitsua horrelako proiektuak bultzatzea?

Nire iritziz, arrazoi nagusi bi daude. Alde batetik, ikus dezakegu kooperatibetan parte hartzen duten emakumeen bizitza-kalitatea nabarmen hobetu dela. Tokiko GKEn datu ez ofizialen arabera, Ruandako biztanleriaren %50 gutxienez muturreko pobrezian bizi da eta gosea pairatzen du. Emakumeek kontatu zigutenez, gaur egun kooperatibetako kideek eta euren inguruko senideek ez dute muturreko txirotasunik sufritzen.

Beste alde batetik, datuez harago, kooperatiben bidez emakumeen jabekuntza lantzen ari gara. Euren kooperatiba kudeatzen ari dira, tresna informatikoak erabiliz, kontu ekonomikoak eginez, eta horrek eragin handia izan du euren komunitateetan, emakume horiek erreferente bihurtzen ari direlako. Gainera, horrek ondorio oso positiboa du euren inguruan, autokontsumoa bultzatzen ari direlako, modu osasungarrian elikatzen irakasten ari direlako eta abar.

Umiltasunez esanda, ikus dezakegu aldaketa nabarmena dela: analfabetismo eta pobrezia pairatzetik, euren kooperatiba kudeatzera, autokontsumoa bultzatzera eta euren komunitatean erreferente bihurtzera igaro dira.

Horrez gain, kooperatibetan belaunaldi-aldaketa sustatzen ari zarete, ezta?

Hori da, kooperatibetan lan egiten duten emakume ugari helduak dira, eta, horregatik, emakume gazteak proiektuaren baitan lotzen saiatzen ari gara. Programa berezi bat abiatu dugu oso gazte haurdun geratu diren emakumeekin, askotan euren komunitateetan baztertuak eta estigmatizatuak izaten direlako. Euretariko batzuk sexu-erasoen ondorioz geratu dira haurdun, eta horrek bazterketa areagotzen du. Beraz, lehentasuna da emakume gazte horiek euren inguruan integratzea eta euren jabekuntza lantzea, eta hori guztia kooperatiben bidez lortzen saiatuko gara.

Aipatutako proiektuez harago, zer nolako erronkak dituzue oraintxe bertan Ruandan?

Epe ertainean, gustatuko litzaiguke kooperatiba hauek apurka-apurka autonomoagoak izatea, modu independientean lan egin dezaten arlo ekonomikoari dagokionez, eta baita gainontzeko kudeaketei dagokionez ere. Oraindik denbora falta zaigu kooperatiba hauek ekonomikoki autonomoak izateko, baina urratsak ematen jarraitzen dugu norabide horretan.

Bestalde, Ruandako bisitan aprobetxatu genuen ura eta saneamendu-sarea bermatzeko eskubidea lantzen duen elkarte batekin batzeko. Oso interesgarria iruditu zitzaigun, gainera materialen birziklapena sustatzen dutelako. Arlo hau garatzeko beste proiektu bat abiatzea baloratzen ari gara, elkarte honekin lankidetzan.

Maila pertsonalean, hau da gutxi gora-behera Ruandan aurreikusten zenuen errealitatea?

Egia aitortu behar badut, maila pertsonalean apur bat beldurtuta nengoen bidaia hasi baino lehen. Baina oso herrialde atsegina topatu dut, oso harrera ona egin digute. Kooperatibei dagokionez, beti iruditu zait oso proiektu interesgarria, eta urrunetik bada ere, nire sentsazioa izan da proiektu honek oso eragin zuzena zuela bertako biztanleengan, oso proiektu zehatza delako. Ruandan sentsazio berbera izan dut. Ilusio handiarekin joan naiz, egiten ari ginena benetan erabilgarria zela sentitzen nuelako, eta bidaia honetatik ilusio are handiagoarekin bueltatu naiz.

Imajinatzen dut ez duela inolako zerikusirik hemendik jarraipena egitea edo bertatik bertara proiektua ezagutzea…

Bai, ikuspegia guztiz aldatzen da. Nahiz eta datuak irakurri, alde handia dago datu horiei aurpegia eta sentsazioak jartzen dizkiozunean. Zure begirada aldatzen da, ezberdin bueltatzen zara. Nik orain dela 20 urteko lankidetza ezagutu dut, eta azken urte hauetan nazioarteko lankidetza asko aldatu da. Niri, behintzat, hausnarketarako atea zabaldu dit, eta lankidetzan formakuntza jarraitzeko gogoa piztu dit, agian frantsesa ikasten jarriko naiz eta guzti!

LAN ESKAINTZA: Ruandan bertatik bertara proiektuak kudeatzeko teknikaria, medicusmundi araba/bizkaiarentzat

Hautatzen dugun pertsonak bertatik bertara lan egingo du Ruandan, tokiko bazkideekin batera koordinatuz eta bertan lantalde bat osatuz.

[Read more…]

2015eko medicusmundi bizkaiako memoria, argitaratua.

medicusmundi bizkaiatik atseginez jakinarazten dizuegu 2015eko aktibitate memoria guztion esku dagoela deskargatzeko, non Bizkaiko GGKEk azken urtean aurrera eraman dituen zereginak aztertzen baitira, bai hegoaldean, baita iparraldean ere.

Publikazio honen barruan, medicusmundi bizkaiak Hondurasen, Guatemalan, Kongoko Errepublika Demokratikoan eta Ruandan aurrera eraman dituen xehetasun guztiak aurkitzeko aukera izango duzue, iparraldean Garapenerako Hezkuntzarekin edota Komunikazioarekin erlazionatuta dauden ekimenez gain.

Informazio gehiagorako, hurrengo estekan memoria deskargatzeko aukera izango duzue.

 

memoria-medicus-2015

LAN ESKAINTZA – Garapenerako Lankidetzan Teknikaria

La persona seleccionada se integrará en la oficina de medicusmundi bizkaia apoyando en la coordinación y gestión de los proyectos en los países en los que trabaja MMB en Centroamérica y África. La fecha límite de presentación es hasta el próximo 20 de noviembre.

[Read more…]

Ura eta Saneamendua Kamonyi Barrutian

Erdialdeko Afrikan dagoen herrialde bat da Ruanda. Klima epela du, publiometria egokia da eta haranetatik zenbait ur-bide igarotzen dira.  Ingurune horretan dago Kamonyi Barrutia; herrialdeko 30 barrutietako bat da, eta medicusmundi arabak eta bizkaiak han egiten dute lan urari, higieneari eta saneamenduari dagokienez.

[Read more…]