medicusmundik Arabako Larrialdietarako Funtsarengana jo du ruandako uholdeen ondorioz kaltetuei laguntza emateko

Aurten urtaro euritsua bereziki gogorra izan da Ruandan, eta uholdeen eta lur-irristatzeen ondorioz 95 pertsona zendu dira eta beste 195 zauritu. Gainera uzta eta abereen galerak arrisku nutrizionaleko egoera eragin du, kasu askotan bere etxebizitzak ere galdu dituen biztanleriaren artean.

Hondamendien Kudeaketarako Ministerioak (MIDIMAR) suntsitutako 370 etxe, galdutako nekazaritzarako 4.560 hektarea eta 700 abelbururen heriotza zenbatu ditu herrialdean zehar.

Egoera hau arintzen laguntzeko, herrialde afrikarrean proiektuak elkarrekin garatzen ditugun medicusmundi Álava/araba eta medicusmundi bizkaia erakundeok laguntza eskatu diogu Arabako Larrialdietarako Funtsari oinarrizko elikagaiak, sukalderako tresnak, mantak, koltxoiak, xaboia, uren araztegiak eta etxea galdu duten pertsonentzako teilatuak egiteko xaflak erosi ahal izateko; 29.662,42 euroren balioagatik.

Inundaciones Ruanda - Fondo de Emergencia de ÁlavaEkintza honen bitartez, Kamonyi Distrituan babesten ditugun zazpi kooperatibak osatzen dituzten emakumeei eta beraien familiei laguntza emango diegu, guztira uholdeengatik kaltetuak izan diren 236 pertsonei laguntza helaraziz.

medicusmundik 1994tik egiten dugu lan Kamonyi Distrituan, oinarrizko higiene eta saneamendurako, osasunean lehen mailako arreta eta garapen sozio-ekonomikorako proiektuak burutuz, emakumeek osatzen dituzten zazpi kooperatiba bultzatuz. Urte hauetan zehar, bertako kideak diren UGAMA eta ARDE KUBAHO erakundeekin batera garatu ditugu proiektuak, eta baita antzeko larrialdi egoeren aurrean bitartekaritza lanak egin ere.

Hamar urte emakumeen garapen ekonomiko eta soziala kooperatiben bitartez lantzen

medicusmundin 2007tik daramagu egoera ahulean eta gizartetik baztertuta dauden Ruandako emakumeei garapen sozial, ekonomiko eta pertsonalean laguntzen dieten kooperatibekin lanean. Nekazaritza, abeltzaintza edo artisautza (otzara-denda) bezalako diru-sarrerak eragiten dituzten ekintzen bitartez, eta alfabetizazio eta formakuntza ezberdinen bitartez, emakume hauek beraien gaitasunak garatu ahal izan dituzte, komunitateentzako ereduak bilakatuz.

Mujeres de la cooperativa de Karama el 26_04_2018 durante la formación en cestería

KArama kooperatibako emakumeak saskigintza trebakuntza batean

DUKORE TUJY´IMBERE (Aurrera egiteko lan egin dezagun) garapen sozio-ekonomikorako proiektua zazpi kooperatibaz dago osatuta, denak Ruandako Kamonyi barrutian. Proiektu hau 2000an sortu zen, malnutrizio arazoak dituzten haurren tratamendurako zentroetan zeuden jarraipen taldeetako emakumeak beraien egoera ekonomiko eta sozial ahula hobetzeko elkarteetan batu zirenean. 2007an medicusmunditik lan ildo hau komunitateen garapen sozio-sanitario eta ekonomikorako tresna bat bezala identifikatu genuen, funtsezko hiru ardatzetan oinarrituz: produkzio gaitasunaren indartzea; kooperatiben antolakuntza eta kudeaketa; eta esparru sozio-sanitario eta komunitarioan parte hartzea.

Gaur egun, medicusmundi álava/araba eta medicusmundi bizkaia elkarlanean ari gara 314 pertsonek, hauetako %92 emakumeak, osatzen dituzten zazpi kooperatiba hauekin. UGAMA eta ARDE KUBAHO dira gure bertako bazkide lokalak; eta beraiekin batera, pobreziaren aurkako abiarazle aktiboak bilatzeko helburua daukagu, produktibitatearen hobekuntzek, antolakuntzak eta kudeaketak komunitateen garapen sozio-ekonomikoan eragina dutela nabarmenduz. Bestalde, osasun eta elikadura aspektuetan ere eragiteko helburua dugu, kooperatibetako emakumeen gizarte eragileen rola indartuz.

Kooperatiba hauen parte izateari esker, emakume askok alfabetizatzea lortu dute, eta enpresak nola sortu eta nekazaritza teknika modernoak erakutsiz, kooperatibisten izaera ekintzailea ere sustatu ahal izan dugu beraien artean. Familia barneko gatazkak ebazteko trebakuntza ere jaso dute, bizikidetzaren arloko gaiak jorratuz, hala nola etxeko lanen banaketa eta gizon eta emakumeen arteko ekitatea.

Emakumeak espazio publikoetan integratzea bultzatu du, komunitateetan duten eginkizuna hobetzearekin batera, orain aldaketaren eragile bezala aintzat hartzen dituztelako

Emma Benimana, soziologian trebatua, Kiyanzako Osasun Zentroan zerbitzu nutrizionaleko arloan eta Roi Faisal hospitaleko gizarte zerbitzuen arduradun lanetan ibili da bera. Orain, UGAMAn egiten du lan, eta beraren iritziz, “kooperatibak sortu aurretik, emakumeek etxeko lanez bakarrik arduratzen ziren. Baina urte hauetan zehar aldaketa positiboak sortu dira, bai familia arloan eta baita komunitateetan ere. Orain instituzioetan karguak dituzte eta aitaren ondasunak ere oinordetzan hartu ditzakete, lehen gizonei bakarrik zegokien eskubidea”.

“Guzti honek emakumeak espazio publikoetan integratzea bultzatu du, komunitateetan duten eginkizuna hobetzearekin batera, orain aldaketaren eragile bezala aintzat hartzen dituztelako. Izan ere, heziketa ezberdinetan parte hartu eta gero, beraien jakintzak kooperatiba barruan eta kanpoan

kooperatibetako kideek diru-iturriak diren jarduerak egiteko trebakuntza jasotzen dute

dauden beste pertsonei igortzen dizkietelako”, dio Ana Martín Aransay, kooperatiben proiektuetara duela gutxi batu den gizarte langileak. “Orain, komunitateetan sentsibilizazio ekintzak kudeatzen dituzte, institutu edo eskoletan adibidez; gainera, Gurasoen Forumean, Emakumeen Kontseilu Nazionalean edo Herrien Gidaritza Batzordeetan bezalako espazioetan ordezkaritza lanak burutzen dituzte”.

“Kooperatibek emakume hauen ahalmen indibidualak bideratu eta biderkatzea ahalbidetu dute, eta horrekin batera erabakiak hartzeko orduan duten parte hartzea handitu ere egin da, gizartearen eraldaketan duten eragina indartuz”, azpimarratzen du Martin Aransayk.

Aurrera pausuak eman diren arren, Benimanak oraindik haurren artean malnutrizio kasu asko daudela egiaztatzen du, eta baita Sexu eta Ugalketa Osasunarekin lotutako zailtasun asko: haurdunaldi goiztiarrak, HIESa, sexu bidez transmititutako gaixotasunak eta higiene faltarekin lotutako gaixotasunak batik bat.

Kooperatibek emakume hauen ahalmen indibidualak bideratu eta biderkatzea ahalbidetu dute, eta horrekin batera erabakiak hartzeko orduan duten parte hartzea handitu

Emakume hauek dituzten erronkei dagokienez, biek azpimarratzen dute hau: “izaera patriarkal nabarmenak dituen testuinguru batean gaude, eta gizon eta emakumeen arteko berdintasunerantz bilakaera egon badago, baina oraindik asko gelditzen da egiteko, batez ere pentsamolde eta portaerei dagokienez”.

Ana Martín Aransayk kooperatibak osatzen dituzten emakumeei hitz gutxitan hauen parte izateak zer suposatu dien definitzea proposatu zienean, hau izan zen erantzuna: “indarrak batu, garatu, inbertitu eta irabazi”.

2016eko medicusmundi bizkaiako memoria, argitaratua.

2016 urtean medicusmundi bizkaian egin dugun lanaren laburpena biltzen duen memoria aurkezten deizuegu gaur.

2016. urtea oso berezia izan da gure elkartearentzat, 50. urteurrena ospatu dugulako. Mende erdia bete dugu osasunaren aldeko eskubidea aldarrikatzen, Hegoaldean zein Iparraldean.

Orri hauetan gure lehentasunak zeintzuk diren gure lerro estrategiakoak, zein herrialdetan egiten dugun lan, eta zer nolako emaitzak ditugun zure diru eta esfortzuari esker aurkezten dizugu.

2016-ko memoria irakurri

Ura eta Saneamendua Kamonyi Barrutian

Erdialdeko Afrikan dagoen herrialde bat da Ruanda. Klima epela du, publiometria egokia da eta haranetatik zenbait ur-bide igarotzen dira.  Ingurune horretan dago Kamonyi Barrutia; herrialdeko 30 barrutietako bat da, eta medicusmundi arabak eta bizkaiak han egiten dute lan urari, higieneari eta saneamenduari dagokienez.

[Read more…]

Medicusmundi bizkaiak 2014ko Elikadura-eskubidearen Aldeko Kanpainako panel erakusketan parte hartuko du

Familiako Nekazaritzaren Nazioarteko Urtea dela eta, eta Bilboko Udaleko Berdintasun, Lankidetza eta Herritarren gaietarako Sailatik bultzatuta, hainbat panel aurkeztuko dira Bilboko Metroko lau geltokietan. [Read more…]

“Kooperatiben bitartez, emakumeek euren botere ekonomiko, pertsonal eta familiarra indartzen dute, eta etxeetan duten malnutrizioari aurre egiteko aukera dute”

Ruanda, Afrika Beltzean kokatzen da, eta oso garapen ekonomiko eta sozial ahula du.  Ondorioz, biztanleek alfabetatze-maila txikia dute, nekazaritza bizirauteko modukoa da, bertakoak oso txiroak dira eta azpiegitura ekonomiko eta sozio-sanitarioak oso urriak dira.  Herrialde menditsua da eta, horregatik mila mendixken herria deitzen dute.  Demografia-dentsitate handia izateaz gain, biztanleen sakabanaketa ere oso handia da, eta, beraz, pertsonek zailtasun handiak dituzte azpiegiturak eta zerbitzu sozio-sanitarioak eskuratzeko.  Hainbat arazok dute eragina herritarren osasunean, esaterako, edateko urik ez edukitzeak, higiene gabeziagatik sortutako eritasunek, malariak eta desnutrizioak.

[Read more…]

Claudine Mukamanari elkarrizketa, Ruandako Abaticumugambi emakume kooperatibaren kidea

medicusmundi bizkaiak eta medicusmundi arabak emakumeen kooperatiba ezberdinen garapena sustatu eta sustatzen dugu Kamony-barrutian, Ruandan. Hauetariko bat, Abaticumugambi kooperatiba da, Kabugu aldean.

Oraingoan, Claudine Mukamana, kooperatiba honen 34 urteko kidea elkarrizketatu dugu.

Edukia gazteleraz.

La cooperativa Abaticumugambi se dedica actualmente a la cría de cerdos y al cultivo de piñas y bananas, y recibe junto con otras seis, el apoyo de medicusmundi álava/araba y bizkaia, de la ONG local UGAMA CSC y la colaboración del Distrito de Kamonyi.

¿Hace mucho tiempo que perteneces a la cooperativa?
Antes de ser cooperativa fuimos asociación; pertenezco a la asociación desde 2004, y después en 2008 nos constituimos como cooperativa.

¿Por qué eres miembro de ella?
Formar asociaciones fue una iniciativa surgida de la ayuda que se proporcionaba a las mujeres usuarias del Centro Nutricional de Kabuga. Se propuso formar asociaciones de producción para generar ingresos. Mis hijos no estaban en un caso grave de malnutrición, pero tenían ciertos síntomas. Soy miembro de la cooperativa para beneficiarme de la ayuda de otros en el marco del desarrollo.

¿Qué es lo que haces en la cooperativa?
Soy miembro ordinario de la cooperativa y jefa de las alfabetizadoras. El año pasado fui miembro del Consejo de Administración.

¿Es tu vida distinta desde que entraste a formar parte de esta iniciativa?
Sí. Ahora tengo más conocimientos porque he recibido muchas formaciones en Derechos del Niño y la Niña, funcionamiento de cooperativas, formaciones de género, en artesanía; hemos puesto en marcha huertos familiares con otras personas no miembros de la cooperativa. Con el apoyo de medicusmundi, hemos recibido alfabetizaciones y ahora somos más independientes y nuestra situación familiar ha mejorado en relación a cómo estábamos antes. Particularmente, en mi caso, yo imparto cursos de alfabetización a la comunidad tras haber recibido un curso de formación de formadores y he sido elegida como animadora de educación en la célula donde resido.

¿Cuáles son las nuevas técnicas de producción que has aprendido?
Hemos aprendido técnicas modernas para el cultivo de piñas y de bananas.

¿Qué recibido otras formaciones?
Hemos aprendido técnicas de artesanía: tinte de tejidos y fabricación de jabón además de todas las formaciones que he mencionado antes.

¿Consigues ahorrar algo de dinero?
Sí. He abierto una cuenta bancaria personal y conozco a otras mujeres de la cooperativa que también la han hecho.

¿Cómo participas en el desarrollo local?
Enseño a los vecinos a hacer huertos familiares; en las reuniones del pueblo, sensibilizo a los asistentes sobre los Derechos del menor y sobre la complementariedad entre mujeres y hombres, y como he dicho antes, al haber sido elegida como encargada de educación en la célula, me ocupo también del apoyo integral de niños y niñas con discapacidad física y de la alfabetización de adultos.

¿En qué consiste ese apoyo?
Mi tarea consiste en orientar a estos niños y niñas a la escuela adecuada a nivel de la célula, y después realizar un seguimiento de su evolución escolar.

¿Como crees que las mujeres pueden desarrollarse en Ruanda?
En mi opinión, y dados los conocimientos que se adquieren en el seno de las cooperativas, yo creo que una buena fórmula asociarse.

¿Qué opina tu marido de tu evolución?
Mi marido no tiene problemas con que participe pero recuerdo una vez que llevé un cuaderno a casa sobre la equidad de género y mi marido lo leyó. Se quedo muy sorprendido porque él creía que el género consistía en que las mujeres realizasen el trabajo de los hombres; y los hombres, el de las mujeres, y vio que no se trataba de eso. El pensaba también que estas cuestiones de género eran solo para la gente de la capital, Kigali.

¿Qué piensan tus hijos e hijas?
Mis hijos son todavía pequeños para darse cuenta; ellos dicen: “Mamá va a la cooperativa” sin saber lo que es una cooperativa, pero aun así lo dicen.

¿Piensas continuar como miembro de la cooperativa?
Deseo continuar y me gustaría que se adhirieran nuevos miembros.

¿Cuál es tu proyecto para los próximos cinco años?
Tras la formación en multiplicación de semillas, he comenzado a multiplicar las semillas de árboles frutales y espero que se unan otras personas y que podamos multiplicar las semillas de aguacates y limoneros y sembrarlos en mi pueblo.

La gente de Euskadi apenas conoce Ruanda, ¿qué le dirías a alguien que quiera venir al país?
Les animo a venir para que vean cómo después de la tragedia de 1994, el país se desarrolla y la población consigue encontrar fuentes de ingreso, para que vean también cómo evolucionan las mujeres. Por ejemplo, mi marido y yo siempre nos ponemos de acuerdo para hacer cualquier cosa. Hemos hablado últimamente porque yo quiero aprender a conducir una moto, y a pesar de que estábamos pensando tener otro bebé, lo estamos posponiendo hasta que yo me saque el carnet y podamos comprarnos una moto para que la pueda conducir.