Generoan Oinarritutako Biolentzia Sexualaren aurkako borroka KEDan eta Euskadin

Basaurikoa bezalako udaletxeei, eta beste erakunde kolaboratzaileei esker, medicusmundi biziakaiak Generoan Oinarritutako Biolentzia Sexualaren (GOBS) eta emakume zein nesken aurkako diskriminazioaren aurka komunitateak eta aginte politiko-administratiboak mugiarazteko lanean jarraitzen du, bai Hegoaldean eta baita Iparraldean ere.

Erdialdeko Kongo da biolentzia sexual indizerik altuena duen zonaldea Kongoko Errepublika Demokratikoan; azken 20 urteetako borroka armatu etengabearen ondorioz 6 milioi pertsona baino gehiago izan dira erailak, eta giza eskubideak behin eta berriro izan dira urratuak. Testuinguru honetan, bortxaketa momentu oro erabili da biztanleria zibila ikaratzeko. Baina emakumeen aurkako biolentzia eta diskriminazioa herrialdearen errealitate sozial da, borroka armatuz haratago doana. 

medicusmundi bizkaiak 2004tik dihardu herrialde afrikarrean lanean, tankera ezberdinetako proiektuak garatzen: alfabetizazio funtzionala, pobreziaren aurka borroka diru-sartzea eragiten dituzten ekintzak bultzatuz eta malnutrizioarekin bukatzeko ospitale zein komunitateetan ura, saneamendu eta higiene egoerak hobetzeko ekintzak burutzen.
2011an Sexu eta Ugalketa Eskubideen inguruan hasi zen lanean, Kongo Zentraleko gune landatarretako emakumeekin batera, batez ere Kasangulu eta Madimba eskualdeetan; Masa eta Sona Bata osasun zonaldeetan.

medicusmundi bizkaiaren esku-hartzea esparru honetan, dagoeneko herrialdean existitzen den legedian oinarritzen da, genero auzietan zer esana duten aktoreak integratuz, eta lan-sareak eta komunitateen sentsibilizazioan oinarrituz. Horretarako, burututako proiektu ezberdinen helburu komuna GOBSren aurka komunitateak eta aginte politiko-administratiboak mobilizatzea izan da.

Garatutako proiektuek Osasun Sistema Publikoa indartzea dute helburu, horrela sexu biktimei arreta egokia emango zaiela bermatzeko, eta zonaldeko emakumeei Sexu eta Ugalketa Osasunean barneratzeko. Proiektuetan, biktimek familia eta komunitateen aldetik sufritzen duten estigmatizazioaren aurka ere lan egiten da, halaber beraien birgizarteratze sozio-ekonomikoa bezala.

Kontrol lurraldea
Emakumearen gorputza kontrol lurralde bat da; biolentzia guztiz naturalizaturik dago: adostutako ezkontzak, lagunarteko hitzarmena bortxaketa kasuetan, osasun arreta ukatzea…”, komentatzen zuen Marian Sanz, medicusmundi bizkaiako KEDan lankidetza arduraduna, azaroaren 22an Basauriko Marienea emakumeen etxean egin zen jardunaldi informatiboan.

Basaurikoa bezalako udaletxeei esker, medicusmundi bizkaiak Masa eta Sona Batako komunitateak eta aginte politiko-administratiboak mobilizatzea helburu duten prozesuei jarraipena eman ahal die.

Ekintza hau Jeunes Paysans en Action, biolentzia sexualetik bizirik atera diren emakumeek osatutako tokiko erakunde bazkidearekin batera burutzen da. Erakunde honek gainera salatuak ez diren edo salatuak diren baina erantzuna ez duten GOBS kasuak ere identifikatzen laguntzen du.

Emakumeek herrialdean sufritzen duten egora gogorra den arren, Sanzek egoera hau hobetzeko aurrerapausoak ematen ari direla kontatu zuen: “gutxika gutxika, estrategia ezberdinen bitartez, esparru legalak babesa ematen die biktimei, baina testuinguru kultural eta sozialak oztopo handia suposatzen du oraindik”.

Hemen ere
Herrialde afrikarrean emakumeen aurkako biolentzia nolakoa den kontatzeaz gain, topaketa honetan zehar, Ana Abasolo, Euskal Medikuntza Lege Institutuko auzitegietako medikuak ere parte hartu zuen, erakunde publikoek emakumeen kasuak identifikatueta tratatzeko jarraitzen dituzten prozedurak azalduz.

“Biolentzia fisikoa antzemateko errazena da, ikusi daitekeelako, baina arazoa forma ilunagoetan dago, askotan ez direlako lehen bistan ikusten, biolentzia ekonomikoa adibidez”, azaldu zuen Abasolok egiten dituzten ekintzei erreferentzia eginez.
Bere lanean osasun zerbitzuekin koordinatzea berebizikoa dela aitortu zuen, kasu bakoitzaren nondik norakoak aztertzeko, alkoholismo, droga edo antzeko arazoak existitzen diren jakiteko adibidez.“Nire arrisku balorazioetan datu klinikoekin egiten dugu lan, biktima eta erasotzaileen historia klinikoetara sartuz”.

Bestalde, Abasolok biolentzia honek haurrengan duen eragina ere azpimarratu zuen, biolentzia hau zuzenean beti jasan ez arren, seme-alabengan eragin zuzena duela frogatuta dagoela adieraziz. Tratu txar emaile gehienek beraien inguruan biolentzia bizi izan dutela ziurtarazi zuen.

Azaroaren 22an egin zen hitzaldiarekin batera, Marienea Basauriko emakumeen etxean emakumeen aurkako indarkeria ardatz zuten Txelu Angoitiaren argazki erakusketa bat eta bi tailer antolatu zituen medicusmundi bizkaiak.

Tailerrei dagokienez, azaroaren 27an Mujeres en la Diversidad elkarteak Basauriko emakume etorkinenganako indarkeriari buruzko tailer bat eman zuen, eta 28an Skolastikako Josune Muñozek emakumeenganako indarkeria Europako eta Latinoamerikako komikietan ikustarazi zuen.

Getxoko komiki-lehiaketa – Nire gorputza, nire erabakia, hemen zein hegoaldean

Ez da bilauen aurka borrokatu behar, abentura exotikorik izan behar edo traje esturik jantzi behar komikiko emakume-heroi bat izateko. Emakumeek bizitzen duten egunerokotasunaren ondorioz, zorigaitz zenbatezinei egin behar izaten diete aurre, eta hortaz, berdintasunaren aldeko, indarkeriaren aurkako eta biziraupen hutsaren aldeko istorioen protagonista bihurtzen dira.

A2-cartel-concurso-comic

medicusmundi Bizkaian istorio benetan egiazko horiek komikiaren mundura eraman nahi ditugu, eta Quinok bere garaian Mafaldarekin egin zuen moduan, bineta eta ilustrazioa emakumeen eskubideak aldarrikatzeko tresna bihurtu nahi ditugu.

Horretarako, azaroan, Nire gorputza nire erabakia hemen zein hegoaldean izeneko komikiko bineta-lehiaketa egingo dugu, epaimahaiak ondoen balioesten duenarentzako eta tokiko emakumerik onenarentzako sariekin.

Aurkezten diren lanen gaiak emakumeek munduan duten errealitatearekin lotu beharko dira, bai gure ingurunerik hurbilenean, bai munduko beste hainbat tokitan. Honako gai hauek jorratu beharko dira, besteak beste: emakumeen aurkako indarkeriak, eskubideen urraketak, matxismoa, etab.

Lanak medicusmundi bizkaiaaren bulegora bidali beharko dira, Begoñako Andramari kalea 20, behea, 48006 Bilbo, Bizkaia helbidera.

Bases concurso comic ampliado.

 

 

Gure gorputzaren desjabe

Kalean topatu ginen adiskidearekin, emakumea bera, eta bete-betea zekarren gorputza: heren bat amorruz, beste heren bat tristuraz, eta azken herena, berriz, larridura hutsez. Espero dut, aurpegi ezagun eta feministekin aurkituta, gutxien-gutxienik indarrez beteko zitzaiola gorputzean libre geratzen zitzaion azken zirrikitu hura, atakari aurre egiteko. Halako egoeren aurrean, gure buruan sinetsi besterik ezin dezakegu egin. Goiz hartan bertan, Bilboko erietxe publiko batean, emakumeak bere osasunari buruzko galderak egin eta, antza, egokitu zitzaion ginekologoa, gizona bera, presiopean sentitu ei zen:

–Eta, diagnostikatu didazuen hauxe, zera, nondik etor daiteke?– halaxe galdetu bide zuen emakumeak, ausart halakoak.
–Barkatu, polit hori, baina honen guztiaren errua zurea da. Neu ari naiz konpontzen saiatzen.

Emakumearen aurpegian txundidura, mina, babesgabetasuna. Kontsultan bakar-bakarrik egonda, nola egin aurre halako egoera bati? Eginkizun zaila zen, beraien biengandik haragoko itzala baitzuen elkarrizketa hark. Kontsulta hartako mahai gainean gauza zabalago bat zegoen, emakume onak eta txarrak bereizten dituen muga klasikoa: putak eta santuak, guztia merezi dutenak eta ezertxo ere merezi ez dutenak, beraiengandik espero dena egiten dutenak eta egiten ez dutenak. Emakume hura, patriarkatuaren iritzian eta irizpidean, ez omen zen emakume on bat. Zergatik eta bere gorputzaren erantzukizuna hartu nahi zuelako, bere osasunari zer gertatzen zitzaion ulertu nahi zuelako; zergatik eta arduratu zelako.

Medikuaren atrebentzia izugarriari helduta, kontuan hartu behar dugu gure gizartean ez daukagula ohiturarik gure osasunaren gaineko ardura hartzeko, kasuan kasuko sendagilearen hitz sakratua zalantzan jartzeko eta hari galderak egiteko, eta, hala, medikuak ohituta daude gure osasunari buruzko epai zalantza ezinak ematera; beste alde batetik, mediku horren hitzek gizartearen iritzia ere islatzen dute, emakumeoi oraindik orain zigor soziala ezartzen baitzaigu gure sexualitateak ez badu bat egiten ezarri zaizkigun bide eta ereduekin. Onerako eta txarrerako, goitik eta behetik, emakume on batengandik espero denarekin bat egiten ez duten sexualitate-molde guztiak zigortzen dira. Espektatibak ez dira beti igualak eta hamaika modutan agertzen dira. Zenbait gizarte-kontestutan, sexuaz modu aktiboan gozatzen ez duten emakumeak zigortzen dituzte, eta “frigidotzat” jo; beste kasu batzuetan, berriz, guztiok barruan daukagun epaile moral horrek besteak zigortuko ditu, beren sexualitateaz aske gozatzen duten emakumeak, bikotekide egonkorrik eta horrelakorik edukitzeko inongo asmorik ez daukatenak. Haiei egokituko zaie puten erreinua. Eta zer esan gizonekin sexu-harremanik ez dugun emakumeoi buruz: guretzat, ostrazismoa.

Mila bider nahiago nuke aipatu dugun ginekologo horren jarrera salbuespena balitz; ez da hala, ordea. Orain dela zenbait urte, Giza Papilomaren Birusari buruzko erreportaje bat argitaratu genuen Pikara Magazinen, eta erreportajearen autoreak antzeko egoerak aletu zituen: “Lasaitu zaitez, honezkero nahikoa egin duzu eta”, halaxe esan omen zioten GPB diagnostikatu zioten emakume bati. Beste kide batzuei gaia aipatu eta sekulako sorpresa hartu dut. Tira, ez hainbeste. Kide horietako bati antisorgailuak hartzeko gomendatu zioten orain dela gutxi, baina ez zioten ezer azaldu nahi izan pilula horiek ekar zitzaketen albo-kalteei buruz; beste bati, berriz, monogamoa izan dadila aholkatu diote, arazoak saihesteko, eta nik neuk gogoan daukat oraindik nola atera zen nire lagun min bat larrialdietatik, biharamuneko pilula eskatu ostean. Beste adiskide bat, berriz, negar batean atera zela ginekologoaren kontsultatik, mesedez eskatuz ez ziezaiotela berriro harengana bidali. Erabateko zigorgabetasunean gertatu da hori guztia, zeren, emakumeok ez baikara geure gorputzon jabe. Hainbat faktore sozialek, hala nola kulturak, politikak eta ekonomiak ezartzen diguten indarkeria sinbolikoa tarteko, geure gorputzez desjabetu gaituzte. Feminismoak, ordea, geure gorputzetara itzultzeko txartela ematen digu, gure desira eta bizitzara itzultzeko txartela. Bidaia zaila eta nekeza da, baina argi izan: iritsiko gara helmugara.

Aurten, oraingoz, 45 emakume hil dituzte beren bikotekideek edo bikotekide ohiek, eta ezin dugu zehatz-mehatz jakin zenbat emakume gehiago akabatu dituzten generoarekin lotutako arrazoiengatik; hala ere, gaur egun, zaila gertatzen zaigu oraindik ere herritarrei hauxe ulertaraztea, genero-estereotipoek gure bizipen guzti-guztiak zeharkatzen dituztela. Hazten ari garela, sinetsarazten digute gure gorputzen helburua ez dela soilik guri eustea, ezpada besteren atsegineko izatea; bizi garen testuinguru politiko eta sozialak ez du gure sexualitatearen autonomia aitortzen; erditzeak guztiz medikalizaturik daude eta hilekoa, berriz, estigma handi bat da; instituzio publiko eta erlijiosoek modu sistematikoan erabakitzen dituzte gure sexu- eta erreprodukzio-eskubideen gainekoak, eta, azken adibide bat ematearren, emakumeen gorputzak mutilatu egiten dira –oso modu ezberdinetan, kultur testuinguruaren arabera–. Jarrera horiek denek, eta beste hainbatek, argi erakusten digute osasungintzaren arloan ere behar ditugula hori guztia ulertzen duten langileak, hots, bizi garen egoera soziopolitikoak gure osasunari zuzenean eragiten diola konprenitzen duten langileak, eta egunean hiru aldiz feminismo apur bat hartzeko aholkatuko digutenak.

 

Artikulu hau Pikara Magazinek egin du, Bizkaiko Foru Aldundiak finantzatu duen hezkuntza, osasuna eta komunikabideen sektorearen indarkeria sinbolikoa kudeatzeko proiektuaren baitan.

Azaroak 25, Emakumeen kontrako Indarkeriarekin Amaitzeko Nazioarteko Eguna

Hurrengo azaroaren 25ean, Emakumeen Kontrako Indarkeriarekin Amaitzeko Nazioarteko Eguna ospatuko da. medicusmundi bizkaiatik emakumeen kontrako edozein biolentzia motarekin amaitzeko lan egiten dugu, bai Hegoaldeko herrialdeetan, baita Bizkaian ere.

Hori dela eta, egun honetan kalera ateratzera animatzen zaituztegu, egiten diren manifestazioetan parte hartu ahal izateko. Izan ere, badakigu borroka eguneroko gauza dela eta, horregatik, ezinbestekoa da indarrak batzea eta emakumeen alde eta edozein motatako biolentziaren kontra daukagun konpromisoa ikustaraztea.

Indarkeria matxistaren kontrako bertsoak

Joan den abenduaren 16an, “Bertsoz-Bertso Indarkeria Matxistei Aurre” bertso-saioa antolatu genuen Durangoko Plateruenan, Durangoaldeko Bertso Eskolako kolaborazioarekin.

Ekimen honekin indarkeria matxistaren manifestazio desberdinak salatu nahi dira, bai Durangon, baita Guatemala eta Ruanda bezalako herrialdeetan. Horretarako, Andereak, Bilgune Feminista, Sorgiñola eta Berbaro bezalako elkarte durangotarren laguntza izan genuen.

Gainera, nabarmendu behar da Alaia Martín, Nerea Elustondo eta Miren Artetxe gurekin egon zeudela kalitate handiko bertsoak botatzen, bertsolarismo femeninoaren aitzindaritzat hartzen den Cristina Mardarasekin batera.

Eta, azkenik, eskerrik asko gurekin egon ziren pertsona guztiei, espero dugu mota honetako ekimenak berriz egiteko aukera izatea!

Azaroak 25, Emakumeen kontrako Indarkeriarekin Amaitzeko Nazioarteko Eguna

Hurrengo azaroaren 25ean, Emakumeen Kontrako Indarkeriarekin Amaitzeko Nazioarteko Eguna ospatuko da. medicusmundi bizkaiatik emakumeen kontrako edozein biolentzia motarekin amaitzeko lan egiten dugu, bai Hegoaldeko herrialdeetan, baita Bizkaian ere.

Hori dela eta, egun honetan kalera ateratzera animatzen zaituztegu, egiten diren manifestazioetan parte hartu ahal izateko. Izan ere, badakigu borroka eguneroko gauza dela eta, horregatik, ezinbestekoa da indarrak batzea eta emakumeen alde eta edozein motatako biolentziaren kontra daukagun konpromisoa ikustaraztea.

Biolentzia matxistaren inguruko gogoeta bultzatzeko 2. tailerra urriaren 18an

“Bortizkeria matxistaren aurkako sopeloztarrak behar dira”. Hori da Sopelan abiatu berri den kanpainaren lelo deigarria, medicusmundi bizkaiak, Sopelako Udalak, Uribe Kostako Zerbitzu Mankomunitateko Berdintasun Sailak, Itzartu elkarteak eta Sopelako Asanblada Feministak bultzatuta. Kanpaina honen helburua oso argia da: emakumeenganako biolentzia sinbolikoaren inguruko kontzientziazioa eta sentsibilizazioa sustatzea.
[Read more…]

Biolentzia matxistaren inguruko gogoeta bultzatzeko asmoz, parte hartu urriaren 4ko lehenengo tailerrean!

“Bortizkeria matxistaren aurkako sopeloztarrak behar dira”. Hori da Sopelan abiatu berri den kanpainaren lelo deigarria, medicusmundi bizkaiak, Sopelako Udalak, Uribe Kostako Zerbitzu Mankomunitateko Berdintasun Sailak, Itzartu elkarteak eta Sopelako Asanblada Feministak bultzatuta. Kanpaina honen helburua oso argia da: emakumeenganako biolentzia sinbolikoaren inguruko kontzientziazioa eta sentsibilizazioa sustatzea.
[Read more…]