Geure buruak askatzeko ilustrazioak

Analfabetismoa nagusi den tokietan, hala nola Guatemalan, ilustrazioek idatzizko hitzari laguntzen diote edo hura ordezkatzen dute. laCuerda aldizkari feministan argazkiak, margolanak, grabatuak, grafitiak, collageak zein formatu teknologikoak argitaratu ditugu emantzipazio-mezuak helarazteko.

[Read more…]

Larrialdi egoera Guatemalan Fuego sumendiaren erupzioaren ondorioz

Guatemalan larrialdi egoerak jarraitzen du, Fuego sumendiaren erupziotik aste bat igaro denean. Jadanik 110 hildako eta 1,7 miloi kaltetu baino gehiago zenbatu dituzte, eta egoera oraindik arriskutsua izaten jarraitzen du, eurite eta aktibitate bolkanikoaren ondorioz.

Betty Porras, medicusmundi bizkaia eta Espainiako Medicus Mundi Elkarteen Federazioko (FAMME gazteleraz) ordezkariak “errautsa eta ondoko komunitateen tragedia oso hurbiletik ari gara sentitzen”, azaldu du, sumenditik 20 kilometrora dagoen Antigua herriko bulegotik.

Sumendiaren erupzioaren ondorioz sortutako lahareek (ura, material piroklastikoa, hautsa eta era guztietako hondakinek sortutako isuria) eta hodei piroplastikoek (erupzioaren ondorioz sortutako gas eta arroka isuri suntsigarria) Esuintla departamentuko San Miguel de los Lotes eta Rodeo herrixkari eragin diete batez ere. Gainera, Sacatepequez eta Chimaltenango departamentuetako komunitateak ere kaltetuak izan dira, eta larrialdi egoerako alerta gorria eta hondamen publikoa deklaratu da zonaldean.

“Gurean bezalako desparekotasun handiak dituzten herrialdeetan gertatu ohi den bezala, landa inguruko komunitate pobreak izaten dira kaltetuenak, hondamendi naturalei kalteberak diren zonaldeetan kokatzen bai dira”, gogoratzen du Betty Porrasek, estatuak ezbehar hauek aurreikusi eta erantzuteko duen ahultasunari erreferentzia ere eginez.

Laguntza humanitarioa

Erredurak eta intoxikazioak dituzte kaltetuei, ondasunak eta familiako kideak galdu dituzten pertsonak batzen zaizkie, estres post traumatiko handiko egoera bat eraginez. Gainera gorpu asko ezin izango dituzte berreskuratu egoera oraindik ere arriskutsua bai da. Hori dela eta laguntza psikosoziala lehenesten ari dira, kaltetetuen traumak tratatu ahal izateko.

medicusmundiren aldetik bidaliko den laguntza koordinatzeko helburuarekin, bertan ditugun gure erakunde bazkideen artean bideratuko da hau: ASECSA, CPDL eta Osasunerako Foro Nazioanalaren bitartez hain zuzen ere, beraiek bai dira erreferentziazko guneetan murgilduta dauden erakundeak.

ASECSA erakundeak lehen mailakoak identifikatu dituen komunitateen artean hauek aipatu daitezke: Maya Popti urriaren 15eko komunitatea, Trinidad komunitatea, Yepocapako Panimache I komunitatea, sumendiaren hegoaldeko magalean kokatutako Huiesta Kooperatiben Erakundea, besteak beste. Gainera Rodeo eta Zapote herrixkak arriskuan jarraitzen duten aktibitate bolkanikoa ez delako gelditu oraindik.

Arrisku maila altua izaten jarraitzen du, eurite sasoia delako eta sumendiaren magalean lahareak gertatzeko arriskua handia da”eta honek hainbat komunitate kaltetu ditzake”, azpimarratzen du Betty Porrasek.

Crowdfundingaren helburua beteta: materialak GUatemalako El Reposo herriko osasun zentrora heldu dira

2017an, Guatemalako El Reposo herriko osasun zentroko egoera hobetzeko Crowdfunding kanpaina egin genuen. medicusmundi bizkairen boluntarioen parte hartzeari, Ur Basque People erakundearen laguntzari, Kukumiku plataformari eta parte hartu zenuten pertsona guztiei esker, helburua lortu genuen eta herri honetako biztanleek beraien osasunerako sarbidea bermatzen duen zerbitzu medikua dute.

Asier Alberdi, erizaina eta medicusmundi bizkaiako boluntarioak prozesua niolako izan zen azaltzen digu:

El Reposo herriko osasun zentroan gutxieneko baldintza duinak sortzeko helburuaekin eta hemen Euskal Herrian, hegoaldeko herrialdeen arazoak ikustarazteko “Osasuna, Guatemalan ere eskubide bat” proiektua sortu zen. Honetarako, besteak beste osasunerako eskubidea bezalako ardura zuen medicusmundi bizkaiako boluntario gazte talde bat batu zen.

Eremu honetan ikerketa txiki bat egin ostean, gure esku artera heldu zen El Reposo herriko osasun zentroaren kasua heldu zen. Quetzaltenango departamentuaren hegoaldean kokatutako herri honek 3.709 biztanle ditu, eta denentzako zegoen osasun zentroak urritasun argiak zituen komunitatearen osasun behar izanak hornitzeko. Azkenik Crowdfunding edo finantzaketa kolektibo bat egitea erabaki zen. Helburua 3.500 euro lortzea zen, txertoentzako hozkailu batentzako, medikuntza josturarako materia lortzeko, haurdun dauden emakumeen jarraipena egiteko doppler fetal bat, diabetesaren kontrola izateko glukometro eta sabai faltsu batentzako igeltxo xaflen bitartez osasun zentroa egokitzeko.

40 egunetan zehar hainbat pertsonek beraien hondar apurrak jarri zituzten donazio anonimoen bitartez, eta gutxika-gutxika behar genuen kopurua batzea lortu genuen.

Honekin batera “Guatemalarekin elkartasun ahotsak” jardunaldiak egin genituen. Hauetan mahai inguru bat egin zen osasunerako eskubideari buruz eta zenbait kontzertu eta ikuskizun ere egon ziren, non dirua batzeaz gain proiektua ere ezagutzera eman genuen. Ur Basque People erakundeari esker bigarren ekintza bat ere egin genuen “Lau Ordu Solidario” izenpean. Hainbat pertsonek babestu zuten ekintza Fadura piszinan egindako besakada solidarioen bitartez.

Azkenean heldu zen eguna eta gure helburua beteta zegoen. Gure ekarpen txikiari esker eta beste hainbeste pertsonen esku zabaltasunari esker, El Reposo herriak bertako biztanleak modu egokian zaintzeko baliabide gehiago zituen, osasunerako eskubidea gauzatuz.

Asier Alberdi, medicusmundi bizkaiako boluntarioa

 

Eskerrak emateko El Reposon grabatu duten bideoa:

 

Crowdfunding kanpainari esker batutako funtsei esker, El Reposoko osasun zentroakhonako materialarekin hornitu izan ahal da:

  • Ikuskapen teknikorako esku-ohe berri bat
  • hozkailu bat
  • Sabaia berristeko materialak
  • txertoentzako termo bat
  • Esfigmomanometro bat
  • Diagnostikorako tresneria otorrino eta oftalmoscopio batekin
  • Balantza pediatrikoa eta digitala
  • Ekografiak egiteko dopplerra
  • Disekzio tresneria
  • Nebulizadore familiarra
  • Termometro digitala
  • Glukometro bat tira reaktiboekin
  • Giltzurrun kirurjiko bat
  • Loturentzako artaziak
  • Gorputz arrotzentzako pintzak
  • Oximetroa
  • Estetoskopioa
  • Pintza hemostatikoa eta disekziorako pintzak
  • Plazentarentzako garbiontzi bat
  • Hiru gortina joko
  • Plastikozko 24 aulki
  • Kristalezko ateak dituen metalezko liburutegi bat

 

 

“Gazteak Hegoaren bila” lehiaketak 200 parte-hartzaile baino gehiago bildu ditu

Euskadiko medicusmundiko hiru elkarteek (medicusmundi Araba, medicusmundi Bizkaia eta medicusmundi Gipuzkoa) bi urtean behin antolatzen dute Gazteak Hegoaren bila lehiaketa, eta haren seigarren ekitaldian 19 eta 30 urte arteko berrehun gaztek baino gehiagok parte hartuko dute, lau kideko taldeetan.Martxoaren 5ean abiatu zen lehiaketa honetan, parte-hartzaileek gogoeta egin ahalko dute osasun-zerbitzuen erabileran gertatzen diren ekitaterik ezeko egoerez, lau proba eginez.Hori guztiaren helburua dagazteak osasun-arloko ekitatearen alde mobilizatzea, maila globalean partekatutako ardura baten ikuspegitik.

Jokoak lau proba ditu; hain zuzen, lehena dagoeneko argitaratu da www.jovenesenbuscadelsur.orgwebgunean, eta parte hartzen duten taldeak hartan ari dira buru-belarri. Proba horretan, esketx bat sortzeko proposatzen da, osasun-sistema inklusibo bat aldarrikatzeko, neurriak ezarriko dituena osasunerako eskubidea pertsona guztientzat bermatzeko, haien generoa, gizarte-klasea, ikasketa-maila edo jaioterria edozein izanik ere.

Hurrengo probak martxoaren 19an eta apirilaren 2an argitaratuko dira.Azken proba, laugarrena, apirilaren 21ean egingo da, Donostian, eta egun berean  izango da sari-banaketaren ekitaldia.Proba horietan zehar, parte-hartzaileek lehiaketaren gaiaren inguruko zenbait galderari erantzuna ematen saiatuko dira:Zer rol jokatu behar dute erakundeek osasun-sistemak sendotzeko?Badago ekitaterik ezeko egoerarik osasun-zerbitzuen erabileran? Eta abar.Sarean lan egiteko asmoz, antolakuntzak laguntza jasoko du proben ebaluazioan, Donostiako UPV/EHUko Erizaintza Eskolaren, medicusmundi Bizkaiak Hondurasen lankide dituen kontraparteen eta Arabako musika-talde baten eskutik.

Gazteak hegoaren bila

Gazteak hegoaren bila

Talde irabazleak Erdialdeko Amerikara joango da bidaian, eta aukera izango du medicusmundik han aurrera eramaten duen lankidetza-lana hurbiletik ezagutzeko.Bigarren sailkatzen den taldeak bidaiatzeko diru-laguntza bat jasoko du, Espainiako estatuaren barruan edo herrialde mugakide batean elkartasunarekin eta/edo lankidetzarekin zerikusia duen esperientzia bat ezagutzeko helburuz.

Gazteak Hegoaren bila sentsibilizaziorako joko-lehiaketa bat da, medicusmundik antolatua, helburu bikoitza duena:batetik, gazteen ezagutza eta interesa areagotzea Hegoaldeko herrialdeetako errealitatearen inguruan; bestetik, taldekako sortze-lana bultzatzea.Lehiaketaren seigarren ekitaldi hau “Osasun publiko eta unibertsalaren alde. Inequidades en el acceso a la salud. Fase II” izeneko proiektuaren barruan kokaturik dago.

LAN ESKAINTZA: Aholkularitza

ASECSA HEZIKETA POLITIKORAKO ESKOLAREN IKUSPEGI TEMATIKO ETA METODOLOGIKOAREN DISEINUA ERATZEKO AHOLKULARITZA. Chimaltenango, Guatemala

Aholkularitzaren helburuak:

Aholkularitza honen helburu orokorra, ASECSA Hezkuntza Politikorako Eskolan, despatriarkalizazio prozesua helburu bihurtzeko laguntza ematea, Herrien Ongi Bizitzeko paradigmarekin bat datorren ideia bultzatuz.

Aholkularitza hau, “Ongizatareako osasun integrala bultzatzen Guatemalan: eskubideak, artikulazioa eta inzidentzia (II. fasea)”  proiektuaren testuinguruan kokatzen da. Honen gauzatzaileak ASECSA eta medicusmundi bizkaia  -MMB- dira, Garapenerako Lankidetzaren Euskadi Agentziaren finantziazioarekin.

Baldintzak:

– Genero ikuspegia duten giza ikerketetan parte hartzaile gisa gutxienez 5 urteko esperientzia.

– Proiektuaren antzekotasuna duten hiru proiektutan parte hartu izana.

– Jatorrizko herrietako komunitateen antolakuntzan, emaginene eta terapia tradizionalen analisian esperientzia frogatua.

-Interkulturalitatean, Ongizatearen paradigman eta mayen ikupegian ikasketa eta esperientzia frogatua.

-Esku-hartzea egingo den eremuaren testuinguru sozialaren ezagutza.

– Elkarbizitza eta interkulturalitaterako trebetasuna

 

ESTATUA OSASUNAREN BERMATZAILE: ERRONKAK ETA MEHATXUAK

ESTATUA OSASUNAREN BERMATZAILE: Erronkak eta mehatxuak. Jardunaldien laburpena

Otsailaren 12an eta 13an Osasun-Sistemei buruzko Nazioarteko Jardunaldiak egin ziren Bilbon, medicusmundi Bizkaiak eta Euskal Herriko Unibertsitateak antolatuta. Ekitaldiaren helburua izan zen Latinoamerikan, Afrikan zein Euskadin jardunean dauden osasun-zerbitzuak aztertzea eta hedatzera ematea, eta arreta berezia eman zitzaien desberdintasunekin lotutako erronkei. Hala, bi egunez, hitzaldiez eta eztabaidez osatutako programaren bidez, Ipar eta Hego hemisferioetako osasun-sistemek dituzten mehatxuei begirada bateratua eman nahi zitzaien, besteak beste, merkaturatzeari eta pribatizazioari; izan ere, osasunerako giza eskubidea arriskuan jartzen dute.

 

Santiago Esnaola en su ponencia, durante la mesa redonda en torno a a la las amenazas a la salud y la equidad en los distintos escenarios

Santiago Esnaola bere hitzaldian

Inaugurazioan, halaber, Itziar Irazabalek, medicusmundi Bizkaia erakundearen presidenteak, parte hartu zuen. Ekitaldia testuinguruan jartzeko, medicusmundi Gipuzkoa eta Arabarekin batera egindako lana aipatu zuen, bai eta OPIKekin – UPV/EHUren Osasunaren Gizarte-Baldintzatzaile eta Aldaketa Demografikoari Buruzko Ikerketa-Taldearekin– egindakoa ere. Euskal osasun-sistemaren erronkak eta mehatxuak aztertzeko ikerkuntza-proiektu baten parte izan dira jardunaldiak. “Gure ikuspegi europarretik, zenbaitetan gogoa dugu lan egiten dugun herrialdeetara joateko gauzak nola egin behar diren esateko; hortaz, interesgarria iruditu zitzaigun lehenik gureari begiratzea, gure egoera ezagutzeko”, azaldu zuen Itziar Irazabalek Bizkaia Aretoan.

Eduardo Espinoza, Margarita Posada, Lucrecia Hernández Mack, Rosa Urbanos, Anuj Kapilashrami eta Remco Van de Pas

Lehenengo fasean, medicusmundi Bizkaia eta OPIKek azterketa bat egin zuten, ikusteko gizarte-mugatzaileek nola eragiten dioten biztanleen osasunari. Horretarako, Guatemalako, Honduraseko, El Salvadorreko eta EAEko kasuei heldu zieten. “Bigarren fasean, gure egoerari begiratu eta gero, ondorioztatu duguna partekatu nahi dugu aritzen garen herrialdeekin”, adierazi zuen Irazabalek. Horrela jarraitu zuen: “Gure zeregina ere bada alderdi politikoari eragitea, elkarren ondoan lan eginez, baina uneoro aintzat hartuta Estatua dela herritarren osasunaren gaineko arduraduna, betiere sozietate zibilaren parte-hartzearekin”.
OPIKekin egindako Estatua osasunaren bermatzaile Guatemalako, Honduraseko, El Salvadorreko eta Euskal Autonomia Erkidegoko osasun-sistemen erronkak eta mehatxuak izenburudun azterketaren emaitzak La sanidad en shock: negociando con la salud (Osasuna shockean: osasunarekin negoziatuz) izeneko Zirriborrok produzitutako dokumentalean ikusteko aukera egon zen, jardunaldietako lehen egunean proiektatu zenean.

Hemen hizlarien hitz batzuk:

“Muchas veces el abordaje de los temas de salud se ha enfocado en temas muy específicos, algunas enfermedades, algunos grupos sociales… pero las jornadas tratan sobre sistemas sanitarios. La verdad es que cada vez se ve más, que aún para tratar ciertas enfermedades, o necesidades específicas de algunos grupos sociales necesitas tener un sistema de salud completo integral que este fundamentado, basado en el derecho a al salud”, Lucrecia Hernández. Ex ministra de salud de Guatemala.

 

“Lo que se está viendo, lo que se ha visto es que en todos los países, en mayor o menor medida, desde países con pocas garantías, o garantías como las nuestras, en la medida en que el Estado abandona la protección o delega la protección de la salud de sus poblaciones, las condiciones de salud empeoran. Cuanto más abandono, más empeoramiento de las condiciones de la salud y por supuesto más abandono del derecho a la salud que tienen las personas”, Elena Rodríguez. Miembro del OPIK.

“No solamente que tengamos un centro de salud  o  dependamos de un personal de salud adecuado, sino hay muchos factores que dependen de cómo empresas determinan ciertas políticas sanitarias o ciertos comportamientos de la población que no son saludables. Hablamos de lo que se llaman determinantes comerciales de la salud, y también los determinantes sociales de la salud”, Carlos Mediano Presidente de medicusmundi internacional.

“Ondo dago egiten ditugun proiektuak hegoaldeko herrialdeetan, eta egiten jarraituko dugu, baina baita ere, proiektu horiek joan behar dira lotura eskubidearen kontzeptu berri honi. Ez dela hain berria, orain dela 50 urte esaten genuen eskubide bat zela. Baina bai beste modu bat lan egiteko eta gainera lan egiteko gobernuko ministerio ezberdinekin, hor daude ikerketak, egindako lana… beraiekin proiektua planteatzeko eta hegoaldeko  elkarteekin edo gizarte antolatuarekin hitz egiteko baita ere baditugu beste abiapuntu batzuk. Bai uste dut egongo dela honen aurretik eta honen atzetik medicusmundi bat”, ITZIAR IRAZABAL. Presidenta de medicusmundi bizkaia.

“Es importante a la hora de hablar de estos temas no hablar solo nosotros de nosotros y de lo que vemos allá. El hecho de que vengan personas de Centroamerica o de África a contarnos lo que está pasando en sus países, cómo está pasando y cómo lo están haciendo, pues no ayuda a ver lo que de verdad está pasando, no es una voz interpuesta, sino que es la voz de la gente que lo está sufriendo o gozando, dependiendo de las cosas buenas o las cosas malas”,  EDUARDO GARCÍA LANGARICA. Presidente de Federación de Asociaciones de Medicus Mundi España.

“En primer lugar, es importante tener una mirada global de lo que está sucediendo en salud, porque nunca es casual, por ejemplo que hoy, la privatización tome nuevas modalidades. Una de ellas por ejemplo, la que promueven los organismos internacionales como la OMS, es el acceso público-privado. Entonces es cuando digamos que la salud es un tema vinculado al derecho. Los derechos lo debe de administrar el estado, y no regularlos es mercado. Entonces cuando se incorpora un elemento privado en la gestión de un derecho, poco a poco comienza a convertirse en mercancía y sutilmente terminamos admitiéndolo”, MARGARITA POSADA. coordinadora del Foro Nacional de Salud de El Salvador.

“El trabajo en general, las jornadas las enmarcamos dentro de una estrategia de visibilizar como la salud es un derecho universal que debería estar al acceso de todas las personas, y reivindicar el papel de los Estados como garantes de esos derechos. Y del mismo modo reivindicar la salud pública como un sistema eficiente y eficaz en contra de las teorías hegemónicas neoliberales que cada vez cuestionan más la sanidad pública, y en general los sistemas públicos, intentando hacernos ver, como la gestión privada es mejor más eficaz, más eficiente, frente a los público, cuando se ha demostrado con evidencias que no es así”, RICARDO FERNÁNDEZ. Técnico de cooperación en medicusmundi bizkaia.

Hondakinez egindako itsasoek Omoako kostaldea itotzen ari dira Hondurasen

Hondartza ederrak non hondakinez osatutako tapiz kiradun batek are zuria estaltzen du, ur gardenak  estaltzen dituzten plastikozko irlak eta zaborrez betetako mangladiak. Hori da gaur egun Honduraseko iparraldean dagoen Omoa herriko kostaldeak duen irudi dohakabea.

Omoa basura honduras guatemala

Motagua ibaiak Caribe itsasora bidaian, Guatemalako 96 udalerritik igarotzean garraiatzen dituen milaka zabor tonen ondorioa da, urtez urte areagotzen doan hondamendi ekologiko bat sortuz.

Bertako herritar eta enpresari txikiek egiten dituzten esfortzu hutsalez gain, orain arte ez da ezer konkretua egin, kostaldean dauden etxeko, industriako, nekazaritzako eta ospitaleetako hondakinen marea hau gelditzeko. Jada, Omoako hondartzen 45 kilometroak estaltzen dituzte. Gainera, zabor honek ezin dezake inolako ekarpen ekonomikorik suposatu bertakoentzat, enpresek ez bai dituzte itsasoan egon diren hartzen.

Hondamendi hau bertako ekosistemarekin bukatzen ari da: ur gaineko hondakinek arrain eta dortokak hiltzen dituzte, polietileko edo plastiko zatiak irensten dituztelako, geruza honen trinkotasunak ez du eguzkiaren argia pasatzen uzten, fitoplaktonaren fotosintesia galaraziz eta elika katearen oinarria moztuz. Mangladi eta kostaldeko ekosistemetako hondakinek prozesu biologikoak eteten dituzte, arrain eta krustazeoen ugalketa geldituz.

Demasia honen ondorioz, bertako biztanleek beraien janari eta diru-sarreren jatorria hondakinen itsaso batek nola itotzen dituen ikusten dute, ezer gutxi egin dezaketela jakinda, eta ohituraz turistikoa den gune honen erakargarritasuna 100%ean galduz. 

Konponbidetik urrun egoteaz gain, hondamendi hau urterik urte areagotu egin da, batez ere eurite sasoietan. Karibeko txoko hau eta bere biztanleak gutxika gutxika hiltzen doazen bitartean, gobernu eta erakundeek ardurak elkarri aurpegiratzen diote, arazoari benetako konponbidea aurkitu gabe.

 

 

Gernikako udaletxeak Guatemalan berdintasun proiektuak finantzatuko ditu

Gernika-Lumoko udaletxeak, Guatemalako ASOGEN erakundeak burutzen duen proiektuari laguntza emango dio, sexu indarkeriaren biktima izan diren nerabeen eskubideak defendatzen dituen proiektua babestuz, medeicusmudi bizkaia erakundearen bitartekaritzarekin.

Proiektu honekin sexu indarkeria jasan duten 12 eta 17 urte bitarteko 33 nerabeei arreta osoa eskainiko zaie. Kolaborazio honi esker, nerabeek osasun arreta eta laguntza psikologikoa jaso ahal izango dute, epaiketa kasuetan ere aholkularitza eta laguntza jasoz. Gainera epe luzean testuinguru berrietan bere bizitza garatzeko tresnak ere emango zaizkie.

Nerabeek Chimaltenango CAIMUS (Emakumeentzako Arreta Okoso Zentroa) gunean babes osoa jaso ahal izango dute. Beraien bizitza arriskuan dagoen eta familiaren babesa ez duten nerabeen kasuetan, zentroan bertan denbora baterako hostauta ere emango zaie.

 

 

 

Guatemala Gernika ASOGEN