“LA SANIDAD EN SHOCK. Negociando con la salud” dokumentala

“LA SANIDAD EN SHOCK. Negociando con la salud” dokumentalak osasunerako sarbidearen egoeraren inguruko gogoeta planteatzen du. Osasuna baldintzatzen duten determinatzaileak osasun zerbitzuetatik haratago doazela eta faktore ezberdinek nola eragiten duten gure bizitza kalitatean, hain zuzen ere.

[Read more…]

Martxoak 10, Lilakrosa Durangon. Elastikoak jantzi eta parte hartu!

Martxoaren 10an, XIV. Lilakrosa izango da, Berdintasunaren aldeko lasterketa, Durangoko Emakumeen Nazioarteko Eguna Programaren barne. Aurten, kamiseten salmentarekin lortutako dirua Guatemalara zuzenduko da, indarkeria matxistak jasan dituzten emakumeei, hain zuzen ere. Egin korrika gurekin!!!

[Read more…]

Emakumeen aurkako indarkeria eta komunikabideak – Jardunaldia 2018/10/25

Emakumeen aurkako indarkeriak kasu askotan komunikabideetan jasotzen duen tratamenduagatik arduratuta, eta gai honen inguruan hausnarketa bat bultzatzeko asmoarekin, medicumundi bizkaiak “Emakumeen aurkako indarkeria eta komunikabideak” jardunaldia antolatu du. Ekitaldia urriaren 25ean egingo da, Bilboko Hika Ateneoan 10:00etatik 14:00etara.

violencia contra las mujeres y medios de comunicacion - programa

Ikuspegi ezberdin baten ekarpena egiteko, ekitaldiak Maria Dolores Marroquinen parte hartzea izango du. Bera Guatemalako La Cuerda elkartetik dator, eta herrialde honetan emakumeenganako indarkeriaz eta egoera hau komunikabideetan nola islatzen den azalduko du.

Jarraian gure inguruko komunikabideek emakumeen aurkako indarkeria nola jasotzen duten aztertzeko mahai-inguru bat egingo da. Solasaldi honetan Irantzu Varela, kazetaria, feminista eta Faktoria Lilako koordinatzailea; Andrea Momoito, Pikara Magazineko koordinatzailea; Joana Etxano Mugarik Gabe erakundean Gizarte Eraldaketarako Hezkuntza arduraduna eta Loreto Larunbe, EITBko kazetariak parte hartuko dute.

Eman izena educa.bizkaia@medicusmundi.es helbidera idatziz.

DURANGOTIK HEGOALDERA – Lehiaketa

Medicus Mundu Bizkaiak eta Durangoko Udalak Durangotik Hegoaldera lehiaketa antolatu dute, eta lehenengo saria bidaia bat izango da Guatemalara

Cartel concurso

Medicus Mundi Bizkaiak eta Durangoko Udalak Durangotik Hegoaldera lehiaketa antolatu dute lehen aldiz, bi helbururekin: gazteak kontzientziatzea bai osasuna izateko eskubidearen gainean, bai Hegoaldeko herrialdeen errealitatearen gainean. Lehiaketa 2018ko irailaren eta urriaren artean egingo da, eta talde irabazleak Guatemalara bidaiatu ahalko du Medicus Mundi Bizkaiak han lantzen dituen proiektuak ezagutu ditzan.

Durangorik Hegoaldera lehiaketan parte hartu ahal izateko, parte-hartzaileek Durangon jaio diren edo bizi diren 19 eta 30 urte arteko lau laguneko taldeak osatu beharko dituzte, eta Medicus Mundi Bizkaiaren blogaren bidez izena eman beharko dute urriaren 22ra arte.

Taldeek hiru froga egin beharko dituzte, eta gai nagusia osasuna izateko eskubidea izango da. Azkeneko froga abenduan egingo da, eta hortxe erabakiko da zer taldek bidaiatuko duen Guatemalara 2019ko otsailean zehar.

Lehiaketaren helburua da Durangoko gazteria mobilizatzea osasun-arloan ekitatea izatearen alde, erantzunkidetasun globalaren ikuspegiaren bidez, eta egungo sistema ekonomikoak osasuna izateko eskubidearen gainean sortzen dituen mehatxuen gainean hausnarketa kritiko bat sustatuz.

Lehiaketa horren abiapuntua Gazteak Hegoaren Bila lehiaketako esperientzia da, Medicus Mundi Álava/Arabak, Medicus Mundi Bizkaiak eta Medicus Mundi Gizpuzkoak bi urtetik behin egiten duguna, Euskadi osoko gazteak bilduz.

Izena emateko epea irekita izango da irailaren 1etik urriaren 22ra arte, Medicus Mundi Bizkaiko blogean. www.medicusmundibizkaia.org

2018ko urriaren eta abenduaren artean egin beharreko frogek honako formatu hau izango dute:

  1. Bideo-Sketch bat sortzea bai hemen bai Hegoaldeko herrialdeetan osasun-zerbitzuak eskuratzeko berdintasunik ezarekin loturik.
    • Bideo-Sketchak 30 segundu eta 2 minutu arteko iraupena izan behar du, eta bideo plataforma batera igo beharko da (Youtube edo Vimeo adibidez) guri lotura bidaltzeko helbide honetara: educa.bizkaia@medicusmundi.es
    • Bideo-Sketcha euskaraz zein gaztelaniaz izan daiteke.
    • Sormena eta bideoen edukia balioetsiko dira.
    • Hona hemen Euskadin joan den lehiaketan aurkeztutako parte-hartzaileen bideoak:

  1. Bigarren frogaren helburua izango da Guatemalako osasun-egoeraren gainean informatzea eta aukeratutako gaiaren gainean informazio-kartel bat egitea. Taldeek Erdialdeko Amerikako herrialde horretako kasu zehatzak bilatu beharko dituzte hainbat gairen inguruan: osasun-eskubidea gabetzea, jatorrizko herrialdeek ondo bizitzearen gainean duten paradigma, osasuna eskuratzea bermatzeko arrakasta-kasuak, etab.
    • Kartelak A3 formatukoak izan beharko dira (297mm x 420mm).
    • Kartelak ohiko formatuetan bidali beharko dira (JPG, PDF…) educa.bizkaia@medicusmundi.es helbidera, edo paperean izanez gero Begoñako Andramari 20 behea, 48006 Bilbo helbidera, taldearen izena eta Durangotik Hegoaldera lehiaketarako direla adieraziz.
    • Aukeratutako gaiaren egokitasuna eta originaltasuna balioetsiko da, baita horien aurkezpena ere (diseinua, edukia…)
  2. Azkeneko proba Durangon egingo da, eta bertan iragarriko da zer talde den irabazlea.

Froga horiek balioesteko, Medicus Mundi Bizkaian gizarte-eraldaketarako lankidetza- eta hezkuntza-proiektuak garatzen dituen lantalde teknikoaren parte-hartzea izango dugu, baita Guatemalako Medicus Mundi Bizkaiaren langileen balorazioa ere.

Bases del concurso Durangotik hegoaldera

EMAN IZENA HEMEN!

 

General Opticak eta medicusmundi bizkaiak beste 660 pertsonaren ikusmen-osasuna bermatu dugu Guatemalan

Guatemalako eremu ruraletan ikusmen-osasuna bermatzeko medicusmundi bizkaiak eta General Opticak egiten dugun elkarlanarekin jarraituz, azken urte honetan 660 pertsonek arreta oftalmologikoa jasotzea lortu dugu. Ekintza hau, gure tokiko bazkidea den San Joseren Alabak Kongregazioari, bertako osasun pastoralei, komunitateei eta kalitatezko zerbitzua bermatzen duten langile espezializatuei esker izan da.

Consultorio Guatemala General Óptica

Kontsultategia Coatepeque udalerriko komunitate baztertuetan egin da, Quetzaltenango departamentuan

Oraingo honetan, proiektua 2017ko apiriletik 2018ko martxora bitartean gauzatu da, Guatemalako hego-mendebaldeko Quetzaltenango departamentuaren hegoaldean, Coatepeque  udalerriko landa eremuetan, hain zuzen ere. Baztertutako eremuetan bizi diren herritarrek ez dute ia osasun zerbitzuetara sarbiderik, eta are gutxiago ikusmen-osasun zerbitzurik.

Ekimen honi esker, miopia, astigmatismoa eta hipermetropia bezalako patologiak tratatu ahal izan ditugu, 41 urtetik gorako pertsonetan bereziki. Aipagarri da arreta jaso duten 30 urtetik beherako pertsonen kopurua, arreta falta dela eta identifikatu gabeko patologiak  identifikatzen lagunduz.

Bitartekotza hau, gure bazkidea den San Joseren Alabak Kongregazioari esker egin ahal izan dugu. Erakunde honek 50 urte daramatza eremuan lanean eta elkarlan harremanak mantentzen ditu medicusmundi bizkaiarekin. Erakunde biek elkarlanean daramagu 2005etik, komunitateetan osasunaren inguruko proiektuak aurrera ateratzen.

 

Larrialdi egoera Guatemalan Fuego sumendiaren erupzioaren ondorioz

Guatemalan larrialdi egoerak jarraitzen du, Fuego sumendiaren erupziotik aste bat igaro denean. Jadanik 110 hildako eta 1,7 miloi kaltetu baino gehiago zenbatu dituzte, eta egoera oraindik arriskutsua izaten jarraitzen du, eurite eta aktibitate bolkanikoaren ondorioz.

Betty Porras, medicusmundi bizkaia eta Espainiako Medicus Mundi Elkarteen Federazioko (FAMME gazteleraz) ordezkariak “errautsa eta ondoko komunitateen tragedia oso hurbiletik ari gara sentitzen”, azaldu du, sumenditik 20 kilometrora dagoen Antigua herriko bulegotik.

Sumendiaren erupzioaren ondorioz sortutako lahareek (ura, material piroklastikoa, hautsa eta era guztietako hondakinek sortutako isuria) eta hodei piroplastikoek (erupzioaren ondorioz sortutako gas eta arroka isuri suntsigarria) Esuintla departamentuko San Miguel de los Lotes eta Rodeo herrixkari eragin diete batez ere. Gainera, Sacatepequez eta Chimaltenango departamentuetako komunitateak ere kaltetuak izan dira, eta larrialdi egoerako alerta gorria eta hondamen publikoa deklaratu da zonaldean.

“Gurean bezalako desparekotasun handiak dituzten herrialdeetan gertatu ohi den bezala, landa inguruko komunitate pobreak izaten dira kaltetuenak, hondamendi naturalei kalteberak diren zonaldeetan kokatzen bai dira”, gogoratzen du Betty Porrasek, estatuak ezbehar hauek aurreikusi eta erantzuteko duen ahultasunari erreferentzia ere eginez.

Laguntza humanitarioa

Erredurak eta intoxikazioak dituzte kaltetuei, ondasunak eta familiako kideak galdu dituzten pertsonak batzen zaizkie, estres post traumatiko handiko egoera bat eraginez. Gainera gorpu asko ezin izango dituzte berreskuratu egoera oraindik ere arriskutsua bai da. Hori dela eta laguntza psikosoziala lehenesten ari dira, kaltetetuen traumak tratatu ahal izateko.

medicusmundiren aldetik bidaliko den laguntza koordinatzeko helburuarekin, bertan ditugun gure erakunde bazkideen artean bideratuko da hau: ASECSA, CPDL eta Osasunerako Foro Nazioanalaren bitartez hain zuzen ere, beraiek bai dira erreferentziazko guneetan murgilduta dauden erakundeak.

ASECSA erakundeak lehen mailakoak identifikatu dituen komunitateen artean hauek aipatu daitezke: Maya Popti urriaren 15eko komunitatea, Trinidad komunitatea, Yepocapako Panimache I komunitatea, sumendiaren hegoaldeko magalean kokatutako Huiesta Kooperatiben Erakundea, besteak beste. Gainera Rodeo eta Zapote herrixkak arriskuan jarraitzen duten aktibitate bolkanikoa ez delako gelditu oraindik.

Arrisku maila altua izaten jarraitzen du, eurite sasoia delako eta sumendiaren magalean lahareak gertatzeko arriskua handia da”eta honek hainbat komunitate kaltetu ditzake”, azpimarratzen du Betty Porrasek.

Guatemalako mam komunitate indegenarentzako ur eta sanemandu hornikuntzak burutzeko proiektua

Bilboko udalak 2017an finantzatutako proiektuari esker, Guatemalako ipar-ekialdeko Quetzaltenango departamentuan dagoen Concepción de Chiriquirichapa herriak ur hornikuntza eta saneamendu sistema integrala dauka orain. Gainera bertako biztanleria indigenaren artean baliabode hidrikoen mantentze eta sentsibilizazioaz arduratuko diren lantaldeak ere sortzen ari dira.

Guatemala ura eta saneamendua Chiiriquichapa

Saneamendu sistema egiteko lanak

Proiektu hau bertako Siembra/ANGUADE erakundearekin batera burutzen ari da, biztanleriaren sektorerik ahulenari ur iturri batera sarbidea eta saneamendu sistema egoki batekin hornitzeko helburuarekin.

Guzti hau generoaren bidezko ikuspuntu batetik eta bertako, MaM, Xinca eta Garifuna talde etniko eta linguistikoen komunitateen kulturarekin egokiak diren baliabideekin ari da burutzen.

Proiektu honek, Tuipox komunitateari eta Tzijión, Los Juarez, los Perez eta Los Cabrera baserriei ur sarbide segurua emango die, putzu baten eraikuntzarekin, ura punpatzeko linea batekin eta Hipokloratzaile batekin (Ura edteko egokia izan dadin kimikoak dosifikatzeko bonba). Gainera Toj Xucuwe baserriko biztanleriarentzako saneamendurako estolderia eta tratamendu instalazioak ere eraikitzen ari dira.

Plana ikuspuntu integral batetik ari da burutzen, horregatik komunitateen gaitasun teknikoak ere ari dira indartzen, instalazioen kudeaketarako, udal saila hobetuz eta ingurumen politikak ikuskatzeko gaitasunak sortuz. Herritarrak tresneria eta materialekin hornitu dituzte, eta aldi berean komunitateko pertsonala iturgintzan ere prestatzen ari da. Modu honetan Ingurumenaren Gestiorako Unitatea (UGAM gazteleraz) taldea sortu da. Hau Osasun zentroarekin koordinatuko da, eta Saneamendurako Ikuskapen Taldea ere sortuko da.

Honekin batera, udaleko ingurumen politiken ikuskaritzarako behatoki baten sortzea ari da bultzatzen, genero eta kultura ikuspuntu batekin

Biztanleriaren kontzientzia pizteko helburuarekin, sentsibilizazio ekimenak ere ari dira burutzen: irrati kanpaina bat, ur iturri eta gune hidrikoen baso-berritzea, batik bat. Gainera uraren, saneamenduaren, hondakinen kudeaketaren eta etxeko zein pertsonen higienearen inguruko jardunaldi komunitarioen bitartez, herritarren artean ohitura osasuntsuak bultzatuko dira baita.

Crowdfundingaren helburua beteta: materialak GUatemalako El Reposo herriko osasun zentrora heldu dira

2017an, Guatemalako El Reposo herriko osasun zentroko egoera hobetzeko Crowdfunding kanpaina egin genuen. medicusmundi bizkairen boluntarioen parte hartzeari, Ur Basque People erakundearen laguntzari, Kukumiku plataformari eta parte hartu zenuten pertsona guztiei esker, helburua lortu genuen eta herri honetako biztanleek beraien osasunerako sarbidea bermatzen duen zerbitzu medikua dute.

Asier Alberdi, erizaina eta medicusmundi bizkaiako boluntarioak prozesua niolako izan zen azaltzen digu:

El Reposo herriko osasun zentroan gutxieneko baldintza duinak sortzeko helburuaekin eta hemen Euskal Herrian, hegoaldeko herrialdeen arazoak ikustarazteko “Osasuna, Guatemalan ere eskubide bat” proiektua sortu zen. Honetarako, besteak beste osasunerako eskubidea bezalako ardura zuen medicusmundi bizkaiako boluntario gazte talde bat batu zen.

Eremu honetan ikerketa txiki bat egin ostean, gure esku artera heldu zen El Reposo herriko osasun zentroaren kasua heldu zen. Quetzaltenango departamentuaren hegoaldean kokatutako herri honek 3.709 biztanle ditu, eta denentzako zegoen osasun zentroak urritasun argiak zituen komunitatearen osasun behar izanak hornitzeko. Azkenik Crowdfunding edo finantzaketa kolektibo bat egitea erabaki zen. Helburua 3.500 euro lortzea zen, txertoentzako hozkailu batentzako, medikuntza josturarako materia lortzeko, haurdun dauden emakumeen jarraipena egiteko doppler fetal bat, diabetesaren kontrola izateko glukometro eta sabai faltsu batentzako igeltxo xaflen bitartez osasun zentroa egokitzeko.

40 egunetan zehar hainbat pertsonek beraien hondar apurrak jarri zituzten donazio anonimoen bitartez, eta gutxika-gutxika behar genuen kopurua batzea lortu genuen.

Honekin batera “Guatemalarekin elkartasun ahotsak” jardunaldiak egin genituen. Hauetan mahai inguru bat egin zen osasunerako eskubideari buruz eta zenbait kontzertu eta ikuskizun ere egon ziren, non dirua batzeaz gain proiektua ere ezagutzera eman genuen. Ur Basque People erakundeari esker bigarren ekintza bat ere egin genuen “Lau Ordu Solidario” izenpean. Hainbat pertsonek babestu zuten ekintza Fadura piszinan egindako besakada solidarioen bitartez.

Azkenean heldu zen eguna eta gure helburua beteta zegoen. Gure ekarpen txikiari esker eta beste hainbeste pertsonen esku zabaltasunari esker, El Reposo herriak bertako biztanleak modu egokian zaintzeko baliabide gehiago zituen, osasunerako eskubidea gauzatuz.

Asier Alberdi, medicusmundi bizkaiako boluntarioa

 

Eskerrak emateko El Reposon grabatu duten bideoa:

 

Crowdfunding kanpainari esker batutako funtsei esker, El Reposoko osasun zentroakhonako materialarekin hornitu izan ahal da:

  • Ikuskapen teknikorako esku-ohe berri bat
  • hozkailu bat
  • Sabaia berristeko materialak
  • txertoentzako termo bat
  • Esfigmomanometro bat
  • Diagnostikorako tresneria otorrino eta oftalmoscopio batekin
  • Balantza pediatrikoa eta digitala
  • Ekografiak egiteko dopplerra
  • Disekzio tresneria
  • Nebulizadore familiarra
  • Termometro digitala
  • Glukometro bat tira reaktiboekin
  • Giltzurrun kirurjiko bat
  • Loturentzako artaziak
  • Gorputz arrotzentzako pintzak
  • Oximetroa
  • Estetoskopioa
  • Pintza hemostatikoa eta disekziorako pintzak
  • Plazentarentzako garbiontzi bat
  • Hiru gortina joko
  • Plastikozko 24 aulki
  • Kristalezko ateak dituen metalezko liburutegi bat

 

 

LAN ESKAINTZA: Aholkularitza

ASECSA HEZIKETA POLITIKORAKO ESKOLAREN IKUSPEGI TEMATIKO ETA METODOLOGIKOAREN DISEINUA ERATZEKO AHOLKULARITZA. Chimaltenango, Guatemala

Aholkularitzaren helburuak:

Aholkularitza honen helburu orokorra, ASECSA Hezkuntza Politikorako Eskolan, despatriarkalizazio prozesua helburu bihurtzeko laguntza ematea, Herrien Ongi Bizitzeko paradigmarekin bat datorren ideia bultzatuz.

Aholkularitza hau, “Ongizatareako osasun integrala bultzatzen Guatemalan: eskubideak, artikulazioa eta inzidentzia (II. fasea)”  proiektuaren testuinguruan kokatzen da. Honen gauzatzaileak ASECSA eta medicusmundi bizkaia  -MMB- dira, Garapenerako Lankidetzaren Euskadi Agentziaren finantziazioarekin.

Baldintzak:

– Genero ikuspegia duten giza ikerketetan parte hartzaile gisa gutxienez 5 urteko esperientzia.

– Proiektuaren antzekotasuna duten hiru proiektutan parte hartu izana.

– Jatorrizko herrietako komunitateen antolakuntzan, emaginene eta terapia tradizionalen analisian esperientzia frogatua.

-Interkulturalitatean, Ongizatearen paradigman eta mayen ikupegian ikasketa eta esperientzia frogatua.

-Esku-hartzea egingo den eremuaren testuinguru sozialaren ezagutza.

– Elkarbizitza eta interkulturalitaterako trebetasuna

 

Guatemalan egondako euskal gazte lankideei elkarrizketa

Euskadiko Gazteak Lankidetzan genero indarkeria jaso duten Guatemalako emakumeekin lanean

Begoña eta Garazi Guatemalako Chimaltenango hirian izan dira medicusmundi bizkaiak eta Asogen elkarteek kudeatzen duten genero indarkeriaren biktima izan diren emakumeentzako aterpetxe baten lanean, Euskadiko Gazteak Lankidetzan programari esker.

Gazte biek udako hiru hilabeteak eman dituzte Guatemalako hegoaldean dagoen Chimaltenango herrian, medicusmundi bizkaia eta ASOGENek genero indarkeria jaso duten emakumeekin lanean. Begoña de Diego eta Garazi Bueno, erizaina bata eta hezitzailean bestea, esperientzia izugarria bizi izan dutela aitortzen dute, eman zezaketena baino askoz gehiago hartu dutela diote eta begiak irekitzeko balio izan dien esperientzia bat izan dela azaldu dute. Egoera aldatzeko testuingurua oso zaila den arren, beraien presentziak indarkeriaren aurrean emakume askoren ikuspegia zabaltzeko balio izan duela ere diote.

Euskal Gazteak lankidetzan / jovenes vascos cooperantes

Lankideak tailer batean aterpetxeko emakumeekin lanean

Biolentziatik Bizirik Atera diren Emakumeen Laguntza Osorako Zentroan (CAIMU gaztelerazko silabak), Chimaltenango inguruko indarkeriatik bizirik atera diren emakumeei, ikuspegi feministatik ahalduntze eta esku-hartze estrategia ezberdinak dituzten laguntza medikoa psikologikoa eta legala ematen zaie.

Nolakoa izan da zuen esperientzia hiru hilabete hauetan?

Begoña de Diego: “Bidai honetan Guatemalako hainbat gauzaz konturatu naiz, nituen eskema guztiak apurtu zaizkit; bueltatu eta egunak pasatu ahala konturatzen zara askoz gehiago ekarri duzula, han utzi duzuna baino. Gainera, bertan nengoenean gauza asko ulertu nituen: beraien ohiturak, gauzak egiteko eta ulertzeko modua… baina gehien hunkitu ninduena herrialdeko pobrezia izan zen. Bertako pertsonek bizi izan dituzten bizipenak ezagutzea, han bizi duten txirotasuna, eta nahiz eta burua zabalik izan han gertatzen diren gauza askoren zergatia ez nuen ulertzea lortu”.

Oroitzapen batekin gelditu beharko bazineten, zein izango litzateke?

Garazi Bueno: “Guatemalatik ekartzen ditudan sentipenak asko dira, usaina, emakumeak entzutea, baina oroitzapen batekin gelditu beharko banintz, elkartera heldu zen azken egunean emakume taldearekin egin genuen tailerra aukeratuko nuke. Gure artean sortu zen lotura eta konfiantza momentu hura oso hunkigarria izan zen. Barre eta negar egin genuen, bakoitzak bere bizipenak azaldu zituen eta bata bestearekin elkar ulertu genuen. Hori da gordetzen dudan oroitzapenik onena”.

Begoña de Diego: “Atzerrian boluntariotza bat egin behar dela esaten dute askok, honek bizitza aldatzen dizun esperientzi bat dela. Eta horrela da, egunero esperientzia berri bat edo proba berri bat izaten zen. Batzuetan nire buruari galdetzen nion ea benetan norbaiti laguntzen ari nintzaion, edo ez nuen nire lekua aurkitzen. Denetarik izan dugu, baina orokorrean bidai hau, pertsona bezala eraldatu nauen inflexio puntu bat izan da. Niretzako boluntariotza hau berebiziko esperientzia izan da, pertsonengana, beste bizimodu batzuetara, eta kultura eta testuinguru berrietara hurbildu auelako”.

Gauza asko ikusiko zenituzten han zer egin zitzaizuen bereziki gogorra?

B.D.: “Emakumearen testuingurua oso ezberdina da han, hemengoarekin konparatuta. Biolentzia maila oso altua da, hemengoarekin alderatuta, eta hainbat testuingurutan; gainera ASOGENeko erabiltzaileen %80a adin txikikoak dira, baina hortik kanpo ere emakumeenganako biolentzia oso nabarmena da, azkenean konturatzen zara Guatemalako emakume guztiek nolabaiteko biolentzia jaso dutela: bortxaketak, gizonak jipoitzen duen emakumea, alaba haurdun gelditu dela eta aitak alde egin duena… Azkenean emakumeenganako biolentzia kronikoa dela konturatzen zara, naiz eta hemen ere biolentzia bizi, han beste maila batekoa da. Guatemalaren kasuan gainera, pobrezia bezalako faktoreek ere indarkeria hori areagotu egiten dute”.

G.B.: Biolentzia eguneroko zerbait dela ematen du, normalizatuta dago. Azkenean emakumeen egunerokotasuna matxista dela konturatu ginen, bertako emakumeekin bazkaltzen edo lanean geundenean. Lakan (errota) hamar orduz lanean egon ondoren, etxera heltzean emakumeek senarren gaitzespenak entzun behar dituztela kontatzen ziguten. Biolentzia eremu guztietan dago, bai lanean eta baita etxean ere, familiaren barruan kasu askotan emakumeek bere erabaki propioak hartzeko ezintasun hori ikusi genuen. Pobreziaz gain, gero indigenen faktorera ere dago, emakumea izateaz gain indigena izateak diskriminazio hori asko areagotzen du”.

Panorama latz horren aurrean, nola ikusten dituzue aldatzeko aukerak?

B.D.: “Gauzak aldatzeko testuingurua oso zaila dela uste dugu, nahiz eta beraiek kontzientziatuta egon eta gauzak aldatu nahi dituzten, beraien inguruneak ez die mesede egiten. Egiten genituen lan taldeetan ikusten genuen beraiek dagoen biolentziaz ohartzen direla, baina gero oso gutxi dira benetan salaketak jartzen dituztenak. Eta horrek ere harritu egiten gintuen. Hala ere gure ikuspegiak begiak zabaltzen dizkietela aitortzen zuten askok. Gu bezalako bi emakume gazte bertara hiru hilabetez joateak asko harritzen zieten”.

G.B.:  “Hemen ere matxismo asko egon arren, positiboa da hemen dugun bizimodua beraiei helaraztea. Hemen bortxaketak eta matxismoa egon arren, ez dela han bezala normalizatzen. Emakumeek eskubide batzuk ditugula, erabaki dezakegula, etxetik kanpo lan egin dezakegula… Nire ustez beraientzat positiboa zen beste bizimodu batzuk daudela ikustaraztea. Emakumeok gure erabaki propioak hartu ditzakegula”.

Euskal Gazteak lankidetzan / jovenes vascos cooperantes

Begoña eta Garazi, ASGOENek eta medicusmundi bizkaiak kudeatzen duten aterpetxean

Bertara doazen lankideen eta Guatemalako elkarteen lana nola ikusten duzue?

G.B.: “Uste dut ASOGEN elkartetik egiten ari diren lana komunitatearentzako berebizikoa dela, eta jarraitu behar dutela uste dut, medicusmundi bizkaia eta beste ONGD batzuen laguntzari esker egiten ari diren lana askorako balio duelako”.

Beste norbaiti bertara joateko gomendatuko zenioke?

G.B.: “Bai, azkenean pertsona bezala hazteko aukera bat delako; ez bakarrik maila profesionalean baizik eta maila pertsonalean izugarrizko ikasketa delako”.

B.D.: “Boluntario bezala izan dudan lehen esperientzia da, baina seguru nago ez dela azkena izango. Mundu osoari gomendatuko nion, esperientzia oso atsegingarria delako, eta bizitza osoan gogoratuko duzun esperientzia bat delako”.