Archives for ekaina 2018

General Opticak eta medicusmundi bizkaiak beste 660 pertsonaren ikusmen-osasuna bermatu dugu Guatemalan

Guatemalako eremu ruraletan ikusmen-osasuna bermatzeko medicusmundi bizkaiak eta General Opticak egiten dugun elkarlanarekin jarraituz, azken urte honetan 660 pertsonek arreta oftalmologikoa jasotzea lortu dugu. Ekintza hau, gure tokiko bazkidea den San Joseren Alabak Kongregazioari, bertako osasun pastoralei, komunitateei eta kalitatezko zerbitzua bermatzen duten langile espezializatuei esker izan da.

Consultorio Guatemala General Óptica

Kontsultategia Coatepeque udalerriko komunitate baztertuetan egin da, Quetzaltenango departamentuan

Oraingo honetan, proiektua 2017ko apiriletik 2018ko martxora bitartean gauzatu da, Guatemalako hego-mendebaldeko Quetzaltenango departamentuaren hegoaldean, Coatepeque  udalerriko landa eremuetan, hain zuzen ere. Baztertutako eremuetan bizi diren herritarrek ez dute ia osasun zerbitzuetara sarbiderik, eta are gutxiago ikusmen-osasun zerbitzurik.

Ekimen honi esker, miopia, astigmatismoa eta hipermetropia bezalako patologiak tratatu ahal izan ditugu, 41 urtetik gorako pertsonetan bereziki. Aipagarri da arreta jaso duten 30 urtetik beherako pertsonen kopurua, arreta falta dela eta identifikatu gabeko patologiak  identifikatzen lagunduz.

Bitartekotza hau, gure bazkidea den San Joseren Alabak Kongregazioari esker egin ahal izan dugu. Erakunde honek 50 urte daramatza eremuan lanean eta elkarlan harremanak mantentzen ditu medicusmundi bizkaiarekin. Erakunde biek elkarlanean daramagu 2005etik, komunitateetan osasunaren inguruko proiektuak aurrera ateratzen.

 

Hamar urte emakumeen garapen ekonomiko eta soziala kooperatiben bitartez lantzen

medicusmundin 2007tik daramagu egoera ahulean eta gizartetik baztertuta dauden Ruandako emakumeei garapen sozial, ekonomiko eta pertsonalean laguntzen dieten kooperatibekin lanean. Nekazaritza, abeltzaintza edo artisautza (otzara-denda) bezalako diru-sarrerak eragiten dituzten ekintzen bitartez, eta alfabetizazio eta formakuntza ezberdinen bitartez, emakume hauek beraien gaitasunak garatu ahal izan dituzte, komunitateentzako ereduak bilakatuz.

Mujeres de la cooperativa de Karama el 26_04_2018 durante la formación en cestería

KArama kooperatibako emakumeak saskigintza trebakuntza batean

DUKORE TUJY´IMBERE (Aurrera egiteko lan egin dezagun) garapen sozio-ekonomikorako proiektua zazpi kooperatibaz dago osatuta, denak Ruandako Kamonyi barrutian. Proiektu hau 2000an sortu zen, malnutrizio arazoak dituzten haurren tratamendurako zentroetan zeuden jarraipen taldeetako emakumeak beraien egoera ekonomiko eta sozial ahula hobetzeko elkarteetan batu zirenean. 2007an medicusmunditik lan ildo hau komunitateen garapen sozio-sanitario eta ekonomikorako tresna bat bezala identifikatu genuen, funtsezko hiru ardatzetan oinarrituz: produkzio gaitasunaren indartzea; kooperatiben antolakuntza eta kudeaketa; eta esparru sozio-sanitario eta komunitarioan parte hartzea.

Gaur egun, medicusmundi álava/araba eta medicusmundi bizkaia elkarlanean ari gara 314 pertsonek, hauetako %92 emakumeak, osatzen dituzten zazpi kooperatiba hauekin. UGAMA eta ARDE KUBAHO dira gure bertako bazkide lokalak; eta beraiekin batera, pobreziaren aurkako abiarazle aktiboak bilatzeko helburua daukagu, produktibitatearen hobekuntzek, antolakuntzak eta kudeaketak komunitateen garapen sozio-ekonomikoan eragina dutela nabarmenduz. Bestalde, osasun eta elikadura aspektuetan ere eragiteko helburua dugu, kooperatibetako emakumeen gizarte eragileen rola indartuz.

Kooperatiba hauen parte izateari esker, emakume askok alfabetizatzea lortu dute, eta enpresak nola sortu eta nekazaritza teknika modernoak erakutsiz, kooperatibisten izaera ekintzailea ere sustatu ahal izan dugu beraien artean. Familia barneko gatazkak ebazteko trebakuntza ere jaso dute, bizikidetzaren arloko gaiak jorratuz, hala nola etxeko lanen banaketa eta gizon eta emakumeen arteko ekitatea.

Emakumeak espazio publikoetan integratzea bultzatu du, komunitateetan duten eginkizuna hobetzearekin batera, orain aldaketaren eragile bezala aintzat hartzen dituztelako

Emma Benimana, soziologian trebatua, Kiyanzako Osasun Zentroan zerbitzu nutrizionaleko arloan eta Roi Faisal hospitaleko gizarte zerbitzuen arduradun lanetan ibili da bera. Orain, UGAMAn egiten du lan, eta beraren iritziz, “kooperatibak sortu aurretik, emakumeek etxeko lanez bakarrik arduratzen ziren. Baina urte hauetan zehar aldaketa positiboak sortu dira, bai familia arloan eta baita komunitateetan ere. Orain instituzioetan karguak dituzte eta aitaren ondasunak ere oinordetzan hartu ditzakete, lehen gizonei bakarrik zegokien eskubidea”.

“Guzti honek emakumeak espazio publikoetan integratzea bultzatu du, komunitateetan duten eginkizuna hobetzearekin batera, orain aldaketaren eragile bezala aintzat hartzen dituztelako. Izan ere, heziketa ezberdinetan parte hartu eta gero, beraien jakintzak kooperatiba barruan eta kanpoan

kooperatibetako kideek diru-iturriak diren jarduerak egiteko trebakuntza jasotzen dute

dauden beste pertsonei igortzen dizkietelako”, dio Ana Martín Aransay, kooperatiben proiektuetara duela gutxi batu den gizarte langileak. “Orain, komunitateetan sentsibilizazio ekintzak kudeatzen dituzte, institutu edo eskoletan adibidez; gainera, Gurasoen Forumean, Emakumeen Kontseilu Nazionalean edo Herrien Gidaritza Batzordeetan bezalako espazioetan ordezkaritza lanak burutzen dituzte”.

“Kooperatibek emakume hauen ahalmen indibidualak bideratu eta biderkatzea ahalbidetu dute, eta horrekin batera erabakiak hartzeko orduan duten parte hartzea handitu ere egin da, gizartearen eraldaketan duten eragina indartuz”, azpimarratzen du Martin Aransayk.

Aurrera pausuak eman diren arren, Benimanak oraindik haurren artean malnutrizio kasu asko daudela egiaztatzen du, eta baita Sexu eta Ugalketa Osasunarekin lotutako zailtasun asko: haurdunaldi goiztiarrak, HIESa, sexu bidez transmititutako gaixotasunak eta higiene faltarekin lotutako gaixotasunak batik bat.

Kooperatibek emakume hauen ahalmen indibidualak bideratu eta biderkatzea ahalbidetu dute, eta horrekin batera erabakiak hartzeko orduan duten parte hartzea handitu

Emakume hauek dituzten erronkei dagokienez, biek azpimarratzen dute hau: “izaera patriarkal nabarmenak dituen testuinguru batean gaude, eta gizon eta emakumeen arteko berdintasunerantz bilakaera egon badago, baina oraindik asko gelditzen da egiteko, batez ere pentsamolde eta portaerei dagokienez”.

Ana Martín Aransayk kooperatibak osatzen dituzten emakumeei hitz gutxitan hauen parte izateak zer suposatu dien definitzea proposatu zienean, hau izan zen erantzuna: “indarrak batu, garatu, inbertitu eta irabazi”.

Larrialdi egoera Guatemalan Fuego sumendiaren erupzioaren ondorioz

Guatemalan larrialdi egoerak jarraitzen du, Fuego sumendiaren erupziotik aste bat igaro denean. Jadanik 110 hildako eta 1,7 miloi kaltetu baino gehiago zenbatu dituzte, eta egoera oraindik arriskutsua izaten jarraitzen du, eurite eta aktibitate bolkanikoaren ondorioz.

Betty Porras, medicusmundi bizkaia eta Espainiako Medicus Mundi Elkarteen Federazioko (FAMME gazteleraz) ordezkariak “errautsa eta ondoko komunitateen tragedia oso hurbiletik ari gara sentitzen”, azaldu du, sumenditik 20 kilometrora dagoen Antigua herriko bulegotik.

Sumendiaren erupzioaren ondorioz sortutako lahareek (ura, material piroklastikoa, hautsa eta era guztietako hondakinek sortutako isuria) eta hodei piroplastikoek (erupzioaren ondorioz sortutako gas eta arroka isuri suntsigarria) Esuintla departamentuko San Miguel de los Lotes eta Rodeo herrixkari eragin diete batez ere. Gainera, Sacatepequez eta Chimaltenango departamentuetako komunitateak ere kaltetuak izan dira, eta larrialdi egoerako alerta gorria eta hondamen publikoa deklaratu da zonaldean.

“Gurean bezalako desparekotasun handiak dituzten herrialdeetan gertatu ohi den bezala, landa inguruko komunitate pobreak izaten dira kaltetuenak, hondamendi naturalei kalteberak diren zonaldeetan kokatzen bai dira”, gogoratzen du Betty Porrasek, estatuak ezbehar hauek aurreikusi eta erantzuteko duen ahultasunari erreferentzia ere eginez.

Laguntza humanitarioa

Erredurak eta intoxikazioak dituzte kaltetuei, ondasunak eta familiako kideak galdu dituzten pertsonak batzen zaizkie, estres post traumatiko handiko egoera bat eraginez. Gainera gorpu asko ezin izango dituzte berreskuratu egoera oraindik ere arriskutsua bai da. Hori dela eta laguntza psikosoziala lehenesten ari dira, kaltetetuen traumak tratatu ahal izateko.

medicusmundiren aldetik bidaliko den laguntza koordinatzeko helburuarekin, bertan ditugun gure erakunde bazkideen artean bideratuko da hau: ASECSA, CPDL eta Osasunerako Foro Nazioanalaren bitartez hain zuzen ere, beraiek bai dira erreferentziazko guneetan murgilduta dauden erakundeak.

ASECSA erakundeak lehen mailakoak identifikatu dituen komunitateen artean hauek aipatu daitezke: Maya Popti urriaren 15eko komunitatea, Trinidad komunitatea, Yepocapako Panimache I komunitatea, sumendiaren hegoaldeko magalean kokatutako Huiesta Kooperatiben Erakundea, besteak beste. Gainera Rodeo eta Zapote herrixkak arriskuan jarraitzen duten aktibitate bolkanikoa ez delako gelditu oraindik.

Arrisku maila altua izaten jarraitzen du, eurite sasoia delako eta sumendiaren magalean lahareak gertatzeko arriskua handia da”eta honek hainbat komunitate kaltetu ditzake”, azpimarratzen du Betty Porrasek.